Nöbetçi Eczaneler
Erzurum Şehir Hastanesi ve Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) iş birliğiyle geliştirilen yapay zeka destekli “Mantiscope” isimli periferik yayma görüntüleme cihazı, hematoloji uzmanı olmayan il ve ilçelerdeki hastalara büyük kolaylık sağlıyor.
Cihaz sayesinde hastaların büyükşehirlere sevki gereksiz hale gelirken, teşhis süreçleri hızlanıyor ve hasta konforu artıyor.
Kan hücreleri yapay zeka ile sınıflandırılıyor
Proje yürütücüsü Sağlık Bilimleri Üniversitesi Erzurum Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Uzmanı Prof. Dr. Konca Altınkaynak, cihazın gerçek hasta örnekleri üzerinde test edildiğini ve CE belgesi alma aşamasında olduğunu açıkladı.
“Periferik yaymayı yaptıktan sonra kan hücrelerini morfolojisine göre tanıyor ve sınıflandırıyor. Böylece hematoloji uzmanı olmayan bölgelerde hastaların kan örnekleri yerinde alınıyor, sonuçlar 5 uzmana dijital ortamda gönderiliyor ve sevk ihtiyacı bu değerlendirmeye göre belirleniyor.”
Altınkaynak, cihazın yazılımının yapay zeka mühendisi Dr. Mert Burkay Çöteli tarafından geliştirildiğini, projenin yüzde 85 oranında yerli üretimle hayata geçirildiğini vurguladı.
10 farklı şehirde aktif kullanımda
Prototipi tamamlanan cihazlar, TÜSEB desteğiyle Iğdır, Bitlis, Bayburt, Artvin, Ardahan, Karaman, Didim, Nazilli, Gebze ve Erzurum şehir hastanelerine gönderildi. Eğitimli biyologlar tarafından periferik yayma işlemi gerçekleştiriliyor; dijital görüntüler Türkiye genelindeki hematoloji uzmanlarına ulaştırılıyor.
Büyükşehir sevklerinin önüne geçilecek
Altınkaynak, projeye ilham kaynağı olan örneği şu sözlerle anlattı:
“Iğdır’dan gelen bir anne ve çocuğun Erzurum’a kadar sadece kan sonucu için gelmesine gerek olmaması gerektiğini düşündük. Bu noktada yerinde test ve uzaktan analiz fikri doğdu. Projeyi başhekimimizle paylaştık ve TÜSEB desteğiyle hayata geçirdik.”
Kan kanserini tanıyabilecek kapasiteye sahip
Altınkaynak, cihazın özellikle hematoloji, dahiliye, çocuk ve enfeksiyon uzmanları tarafından kullanılabileceğini, yapay zekanın kan kanseri hücrelerini tanıma yeteneğine de sahip olduğunu belirtti. 20 binden fazla hasta örneği ile sistemin doğruluğu test edildi.
Uzaktan erişimle uzman değerlendirmesi
Projeye destek veren Erzurum Şehir Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. İbrahim Hakkı Tör, cihazın özellikle uzak il ve ilçelerdeki hastalar için çok kıymetli olduğunu ifade etti.
“Hastaların Erzurum’a gelmeden bulundukları yerde kan verip değerlendirme almaları mümkün olacak. Cihaz sayesinde uzmanlar görüntüleri uzaktan inceleyerek sevk ihtiyacına karar verecek.”
Tör, projede TÜSEB ile ortak çalışmaktan ve hastane olarak böylesi bir teknolojik gelişime katkı sunmaktan gurur duyduklarını ifade etti.