Nöbetçi Eczaneler
Havaların soğuması ve kapalı ortamlarda geçirilen sürenin artmasıyla birlikte, üst solunum yolu enfeksiyonlarında da ciddi bir artış gözlemleniyor. Bayındır İçerenköy Hastanesi Kulak, Burun, Boğaz, Baş ve Boyun Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Onur Ergün, bu enfeksiyonların büyük bölümünün viral kaynaklı olduğunu ancak bakteriyel vakaların ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.
Viral mi, Bakteriyel mi?
Dr. Ergün, üst solunum yolu enfeksiyonlarının yaklaşık %90’ının viral olduğunu ve bu tür enfeksiyonların genellikle semptomatik tedavi ile kendiliğinden iyileştiğini ifade etti. Viral enfeksiyonlar genellikle bir hafta içinde gerilerken, bakteriyel vakalar farklı bir yaklaşım gerektiriyor.
En sık görülen bakteriyel nedenin halk arasında “beta mikrobu” olarak bilinen A grubu beta-hemolitik streptokok olduğunu belirten Ergün, bu bakterinin özellikle kalp kapakçıkları ve eklem kıkırdaklarıyla benzer protein yapısı nedeniyle akut romatizmal ateş gibi ciddi komplikasyonlara yol açabileceğini söyledi. Bu nedenle antibiyotik tedavisi sadece bakteriyel enfeksiyonlarda ve doğru tanı sonrası uygulanmalı.
“38 derecenin üzerinde inatçı ateş, boyunda ağrılı şişlikler, bademciklerde beyaz noktalanmalar varsa ve öksürük-burun akıntısı gibi belirtiler yoksa, bakteriyel enfeksiyon olasılığı artar.”
Ancak bu belirtilerin varlığına rağmen vakaların yaklaşık yarısının viral olabileceğini vurgulayan Dr. Ergün, antibiyotik kararının mutlaka boğaz kültürü ya da hızlı tanı testleriyle desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Antibiyotik Gerekli mi?
Ergün, antibiyotik kullanımının ilk 10 gün içinde başlanması durumunda akut romatizmal ateş gibi komplikasyonların önüne geçilebileceğini belirtti. Ancak gereksiz antibiyotik kullanımının da direnç gelişimine neden olabileceği uyarısında bulundu.
Sürekli Enfeksiyon Geçirenlerde Bademcik Ameliyatı Gündeme Gelebilir
Yılda 7 veya daha fazla, son 2 yılın her birinde 5’ten fazla ya da son 3 yıl boyunca her yıl 3’ten fazla bakteriyel bademcik iltihabı geçiren hastalarda, ayrıca ateşli havale öyküsü veya antibiyotik alerjisi olan bireylerde bademcik ameliyatı (tonsillektomi) önerilebileceğini dile getirdi.
Ancak bu kararın verilebilmesi için, bademcik enfeksiyonlarının viral değil bakteriyel kaynaklı olduğunun net bir şekilde ortaya konması gerektiğini vurguladı.
Korunma Yöntemleri: Basit Önlemlerle Risk Azaltılabilir
Dr. Ergün, üst solunum yolu enfeksiyonlarından tamamen korunmanın mümkün olmasa da alınabilecek bazı basit önlemlerle riski önemli ölçüde azaltmanın mümkün olduğunu belirtti:
Ellerin sık yıkanması
Yüze ve buruna dokunmaktan kaçınılması
Kapalı alanların havalandırılması
Dengeli beslenme ve düzenli uyku
D vitamini desteği
Gerekirse maske kullanımı
Grip aşısı olunması
Sigara kullanılmaması
Soğuk algınlığı belirtileri 8-10 gün içinde geçmezse ya da burun tıkanıklığı, renkli akıntı, geçmeyen öksürük, kulak ağrısı veya işitme kaybı gibi şikayetler başlarsa, bu durum bakteriyel sinüzit veya orta kulak iltihabının işareti olabilir ve mutlaka uzman hekim kontrolü gerektirir.