Nöbetçi Eczaneler
Tarım ve Orman Bakanlığı, 7 Ocak 2025’te yürürlüğe giren yeni yönetmelikle pestisit limitlerini güncelleyerek Avrupa Birliği (AB) standartlarını uygulamaya başlamıştı. Yönetmelikte, üreticilere üç aylık uyum süresi tanınırken, bu tarihten önce üretilmiş gıdaların raf ömrü boyunca piyasada bulunabileceği belirtilmişti.
Ancak buna rağmen, Avrupa ülkelerinden Türkiye menşeli gıdalarla ilgili olumsuz bildirimler gelmeye devam ediyor. Özellikle kuru incir, Ocak ayı boyunca en fazla geri çevrilen ürünlerin başında yer aldı.
Kuru İncirde Tehlikeli Bulgular
Ocak ayının ilk günlerinden itibaren Malta, Fransa, Almanya, Hollanda, Bulgaristan ve Finlandiya gibi birçok ülke, Türkiye’den gönderilen kuru incirlerde Aflatoksin B1 ve Okratoksin A tespit etti. Bazı sevkiyatlarda bu maddelerin izin verilen limitin 10 ila 20 katına kadar çıktığı bildirildi. Yetkililer, ürünleri “tehlikeli” veya “potansiyel risk” kodlarıyla sınırdan geri çevirdi.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın resmi internet sitesinde, aflatoksinlerin güçlü zehir ve kanserojen maddeler olduğu, özellikle Aflatoksin B1’in genetik yapıyı bozabildiği vurgulanıyor. Okratoksin A’nın ise bağışıklık sistemini baskılayıcı, böbrek hasarına yol açıcı ve kanser riski taşıyan ciddi bir toksin olduğu ifade ediliyor.
Sebze, Meyve ve Takviyelerde de Sorun
Sadece kuru incir değil; patlıcan, nar, asma yaprağı, fındık, irmik ve gıda takviyeleri de Avrupa denetimlerinden geçemedi. Hırvatistan, Bulgaristan ve Fransa; Türkiye’den gönderilen patlıcan ve narlarda yüksek seviyede pestisit kalıntısı tespit etti. Pestisitlerin uzun vadede hormonal bozukluklar, sinir sistemi hasarı ve kanser riskini artırdığı biliniyor.
Hollanda ise Türkiye menşeli bazı gıda takviyelerinde, gıdalarda kullanımı yasak olan sibutramin ve sildenafil maddelerini yüzlerce hatta binlerce kat fazla buldu. Bu ürünler “tehlikeli” koduyla geri çevrildi. Uzmanlar, bu maddelerin doktor kontrolü dışında kullanımının ciddi sağlık sorunlarına ve ani ölümlere yol açabileceğine dikkat çekiyor.
Organik Ürünlerde Bile Pestisit
Fransa’ya gönderilen organik kuru incirlerde dahi permetrin ve tetrametrin adlı pestisitler tespit edildi. Limitlerin çok üzerinde çıkan bu maddeler nedeniyle ürünler “potansiyel risk” gerekçesiyle iade edildi.
Denetimler Sürüyor, Sorular Artıyor
Tarım ve Orman Bakanlığı, ithalat ve ihracat aşamalarında düzenli numune alındığını ve analizlerin bakanlığa bağlı laboratuvarlarda yapıldığını vurguluyor. Zararlı miktarda toksin içeren ürünlerin piyasaya sunulmadığı belirtilse de, Avrupa’dan gelen ardı ardına geri dönüşler, denetim ve üretim süreçlerine ilişkin soru işaretlerini artırıyor.
Uzmanlar, yeni yönetmeliğin sahada ne ölçüde uygulandığının ve üretim zincirinde etkin bir kontrol mekanizmasının kurulup kurulmadığının önümüzdeki dönemde daha fazla tartışılacağını ifade ediyor.