Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Tarık Mecit, yaz aylarında artan sıcaklıkların, önlem alınmadığı takdirde hayati risklere yol açabileceğini vurguladı.
Dr. Mecit’in açıklamasına göre, vücut yüksek ısıya karşı damarları genişleterek ve terleme yoluyla kendini soğutmaya çalışıyor. Ancak bu doğal savunma mekanizması bazı durumlarda yetersiz kalabiliyor. Güneş altında uzun süre kalmak sadece güneş yanıklarına değil, aynı zamanda ciddi sıvı ve elektrolit kaybına da yol açabiliyor.
Isı çarpması ölümcül olabilir
Dr. Mecit, “Isı bitkinliğinde aşırı terleme nedeniyle sıvı ve tuz kaybı yaşanır. Baş dönmesi, halsizlik, kas krampları gibi belirtiler görülebilir. Eğer müdahale edilmezse bu durum sıcak çarpmasına dönüşebilir. Bu durumda vücut terlemeyi durdurur, bilinç bulanıklığı ve koma gelişebilir. Uzun vadede çoklu organ yetmezliği ve ölüm riski söz konusu olabilir” dedi.
Elektrolit kaybına dikkat
Sıcak havalarda terlemeyle yalnızca su değil, aynı zamanda hayati öneme sahip elektrolitlerin de kaybedildiğini belirten Mecit, “Elektrolit kaybı kalp ritmi bozukluklarına, kas fonksiyonlarında aksamalara ve böbrek problemlerine neden olabilir. Bu yüzden yalnızca su değil, maden suyu, ayran gibi içecekler tüketilmeli; yoğun terleme durumlarında tuzlu gıdalar ya da oral rehidrasyon çözeltileri tercih edilmelidir” şeklinde konuştu.
Risk grupları daha dikkatli olmalı
Dr. Mecit, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalıkları bulunan bireylerin sıcak çarpmasına karşı daha savunmasız olduğuna dikkat çekti. Çocukların terleme mekanizmalarının yeterince gelişmemiş olması ve yaşlı bireylerin damar-genişleme mekanizmalarının zayıflamış olması bu gruplarda riskin artmasına neden oluyor.
Kronik hastalıkları olan bireylerde ise sıvı-elektrolit dengesizlikleri çok daha ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Mecit, “Özellikle diyabet, kalp yetmezliği, hipertansiyon ve böbrek hastalığı olan kişiler sıcak havalarda dikkatli olmalı. Diyabetlilerde idrarla su kaybı fazla olduğu için sıcakla birlikte fark edilmeden ağır dehidratasyon gelişebilir” ifadelerini kullandı.
Sıcak havalarda bunlara dikkat!
Dr. Mecit, aşırı sıcaklarda sağlığı korumak için şu önlemlerin alınmasını önerdi:
10.00 ile 16.00 saatleri arasında doğrudan güneş ışığına maruz kalmaktan kaçının.
Açık renkli, ince ve hava geçirgen giysiler giyin.
Bol su ve elektrolit içeren içecekler tüketin.
Baş dönmesi, halsizlik gibi belirtileri hafife almayın ve tıbbi destek alın.
Risk grubundaki bireylerin serin ortamlarda kalmasını sağlayın ve düzenli olarak kontrol edin.
