Nöbetçi Eczaneler
Boğaziçi Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin ev sahipliğinde düzenlenen Uluslararası Hukuk Konferansı 2025 (BILC 2025), “Çatışma Sonrası Ekolojik İyileştirme Üzerine Hukuki Perspektifler” başlıklı panelle önemli konuları gündeme taşıdı. Anadolu Ajansı’nın global iletişim ortağı olduğu etkinliğe alanında uzman akademisyenler katıldı.
Panelin moderatörlüğünü Dr. Ayşe Didem Sezgin üstlenirken, konuşmacılar arasında Kaliforniya Üniversitesi Öğretim Üyesi ve eski BM Gıda Hakkı Özel Raportörü Prof. Dr. Hilal Elver, bağımsız hukuk araştırmacısı Dr. Aida Tamer Chammas ve Ukrayna Yaroslav Mudryi Ulusal Hukuk Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ievgeniia Kopytsia yer aldı.
“Gazze’de açlık savaş silahına dönüştü”
Prof. Dr. Hilal Elver, Gazze’deki çevresel yıkımın ve insani yardım kısıtlamalarının, halkı açlığın eşiğine getirdiğini belirtti. Su kaynaklarının %95’inin içilemez hale geldiğini ve milyonlarca ton molozun çevreye yayıldığını aktaran Elver, kıtlık koşullarının teknik olarak oluşmasına rağmen, BM, ABD ve İsrail’in baskısıyla bu durumun resmi olarak ilan edilmediğini söyledi.
Elver, “Bu kriz insan eliyle yaratılmıştır. Açlığın savaş silahı olarak kullanılması uluslararası ceza hukukuna göre savaş suçudur,” dedi. Filistin’in yeniden inşasında yerel halkın sürece dahil edilmesi gerektiğini vurgulayan Elver, uluslararası toplumun tazminat ve hesap verebilirlik konusunda sorumluluk alması gerektiğini belirtti.
“Çevre, savaşın kalıcı mağduru”
Dr. Aida Tamer Chammas, savaş sonrası çevresel yıkımın sağlık, siyaset ve ekonomi üzerinde kalıcı etkiler bıraktığını ifade etti. Ukrayna-Rusya Savaşı’nda kullanılan misket bombalarının çevreye verdiği zarara dikkat çeken Chammas, uluslararası hukukta çevre tahribatının sorumluluğunun netleştirilmesi gerektiğini söyledi.
Chammas, 2022’de Uluslararası Hukuk Komisyonu tarafından kabul edilen silahlı çatışmalarda çevre koruma ilkelerinin önemine vurgu yaptı ve bu ilkelerin barış sürecine entegre edilmesinin gerekliliğine işaret etti.
“Doğa savaşın sessiz kurbanı”
Konferansa çevrim içi katılan Doç. Dr. Ievgeniia Kopytsia, Ukrayna’daki savaşın doğaya verdiği zararı detaylandırdı. Ormanların yüzde 20’sinin yok olduğunu, savaş kaynaklı karbon emisyonlarının Belçika’nın yıllık salımına eşdeğer hale geldiğini belirten Kopytsia, çevresel savaş suçlarının mevcut hukuk sisteminde yeterince ele alınmadığını söyledi.
Kopytsia, “Hukuki çerçevelerimizi bu yeni tehditlere göre yeniden şekillendirmezsek, sürdürülebilir barış da mümkün olamaz,” ifadelerini kullandı.