İngiliz haber ajansı Reuters’ın özel haberine göre, İran ile Çin arasında süpersonik gemisavar füze sistemlerinin alımına yönelik müzakereler kritik aşamaya ulaştı. Haberde, Çin yapımı CM-302 tipi füzelerin satışına ilişkin görüşmelerin büyük ölçüde tamamlandığı, ancak teslim tarihine dair net bir takvim belirlenmediği aktarıldı.
Kaynaklara göre söz konusu füze sistemi, yaklaşık 290 kilometre menzile sahip ve alçak irtifada yüksek hızla ilerleyerek gemi savunma sistemlerinden kaçabilecek şekilde tasarlandı. Silah uzmanları, bu sistemin İran’ın deniz hedeflerine yönelik saldırı kapasitesini ciddi ölçüde artırabileceğini ve bölgedeki ABD donanma unsurları açısından yeni bir risk oluşturabileceğini belirtiyor.
Görüşmeler savaş sonrası hızlandı
Haberde, İran ile Çin arasındaki füze müzakerelerinin en az iki yıl önce başladığı, ancak Haziran 2025’te İsrail ile İran arasında yaşanan 12 günlük savaşın ardından hız kazandığı ifade edildi. Sürecin son aşamalarında İranlı üst düzey askeri ve hükümet yetkililerinin Çin’e ziyaretler gerçekleştirdiği öne sürüldü.
İran Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, Tahran’ın müttefikleriyle askeri ve güvenlik anlaşmalarının bulunduğunu ve uygun görülen zamanda bu anlaşmaların hayata geçirilebileceğini söyledi.
ABD donanması bölgede
Olası anlaşma, ABD’nin İran kıyılarına yakın bölgede yoğun askeri yığınak yaptığı bir döneme denk geliyor. ABD Donanması’na ait USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve taarruz grubu ile USS Gerald R. Ford’un bölgeye yönlendirildiği bildirildi. Her iki uçak gemisinin toplamda 5 binden fazla personel ve yaklaşık 150 hava aracı kapasitesine sahip olduğu belirtiliyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın nükleer programı konusunda anlaşma sağlanamaması halinde askeri seçeneğin masada olduğunu dile getirdiği biliniyor. Washington yönetimi, bölgedeki gelişmeleri yakından takip ederken, Beyaz Saray yetkilileri İran-Çin füze görüşmelerine dair doğrudan yorum yapmadı.
Çin-İran askeri iş birliği derinleşiyor
Olası füze satışı, Çin ile İran arasındaki askeri ilişkilerin derinleştiğine işaret ediyor. Çin, Rusya ve İran son yıllarda ortak deniz tatbikatları düzenlerken, ABD ise Çinli bazı şirketleri İran’ın füze programına malzeme sağladıkları gerekçesiyle yaptırım listesine almıştı. Pekin yönetimi ise bu suçlamaları reddetmişti.
Uzmanlar, CM-302 füzelerinin İran envanterine girmesi halinde bunun bölgesel güç dengelerini etkileyebileceğini ve ABD’nin İran’ın füze programını sınırlandırma çabalarını zorlaştırabileceğini belirtiyor. Ayrıca bu adımın, Orta Doğu’da uzun süredir ABD askeri varlığının belirleyici olduğu güvenlik mimarisinde yeni bir kırılma yaratabileceği değerlendiriliyor.
İran’ın ayrıca Çin’den hava savunma sistemleri ve farklı gelişmiş silah platformlarına yönelik görüşmeler yürüttüğü iddia ediliyor. Taraflardan resmi ve ayrıntılı bir açıklama yapılmazken, bölgedeki askeri hareketlilik ve diplomatik gerilim dikkatle izleniyor.

