Nöbetçi Eczaneler
İki yılı aşkın süredir devam eden savaşın yıkıcı etkileri altında Ramazan ayına giren Gazze’de, iftar sofralarının maliyeti ciddi oranda arttı. Al Jazeera tarafından resmi verilere dayandırılan analiz, temel gıda fiyatlarındaki artışın savaş öncesine kıyasla yüzde 90’a ulaştığını ortaya koydu.
Gazze’de Ekim 2023’ten bu yana uygulanan kısıtlamalar ve sınır geçişlerindeki engeller, piyasada arz daralmasına ve fiyatların hızla yükselmesine neden oldu. Ekim ayında ilan edilen ateşkese rağmen fiyatlar savaş öncesi seviyelere dönmedi.
Temel gıdada rekor artış
Gazze Ekonomi Bakanlığı verilerine göre:
Tavuk fiyatı kilogram başına 14 şekelden 25 şekele çıkarak yüzde 80 arttı.
Dondurulmuş balık yüzde 190 zamlandı.
Kırmızı et fiyatları yüzde 75 yükseldi.
30’lu yumurta kolisi 13 şekelden 35 şekele çıkarak yüzde 170 arttı.
Sebze fiyatlarında da ciddi artış yaşandı. Domates fiyatı iki katına çıkarken, salatalıkta artış yüzde 300’e ulaştı. Peynir fiyatlarındaki yüzde 110’luk artış ise özellikle sahur maliyetlerini yükseltti.
Bir ailenin günlük iftar maliyeti
Palestinian Central Bureau of Statistics verilerine dayanan hesaplamalara göre, altı kişilik bir ailenin temel iftar menüsü (iki tavuk, pilav, salata, meze, içecek, yağ ve tüp gaz) yaklaşık 150 şekele (48 dolar) mal oluyor. Bu rakam savaş öncesinde 79 şekel (25 dolar) seviyesindeydi.
Basit bir sahur sofrasının maliyeti ise 18,6 şekelden 31,5 şekele çıktı. Böylece orta büyüklükte bir ailenin günlük toplam gıda gideri 181,5 şekele (58 dolar) yükseldi. Bu artış oranı yüzde 88 olarak hesaplandı.
Gelirler çöktü, işsizlik yüzde 95’i aştı
Fiyat artışları, satın alma gücündeki dramatik düşüşle aynı döneme denk geldi. 2025 sonunda yayımlanan Birleşmiş Milletler raporuna göre Gazze’de kişi başına yıllık gelir 2022’de 1.250 dolar iken 2024’te 161 dolara geriledi.
United Nations verileri ve sendika açıklamalarına göre işsizlik oranı yüzde 95’in üzerine çıktı. Tarım arazileri, atölyeler ve balıkçılık filosunun büyük ölçüde zarar görmesi nedeniyle birçok kişi iş bulma umudunu kaybetti.
Kısıtlamalar ve tekelleşme iddiası
Ekonomi uzmanları, fiyat artışlarının arkasında sınır geçişlerindeki kısıtlamalar ve ithalatın sınırlı sayıda tüccar üzerinden yürütülmesi olduğunu belirtiyor. Günlük en az 1.000 yardım kamyonuna ihtiyaç duyulduğu ifade edilirken, fiili girişin bunun çok altında kaldığı öne sürülüyor.
Uzmanlar, serbest piyasa mekanizmasının yeniden işletilmesi ve geçişlerin tam kapasite açılmasının fiyat baskısını hafifletebileceğini savunuyor.
Gazze’de Ramazan bu yıl, geleneksel iftar sofralarının yerini temel ihtiyaç mücadelesinin aldığı bir dönemde karşılanıyor. Artan maliyetler ve gelir kaybı, halkın günlük yaşamını daha da zorlaştırıyor.