Erakçi: 32 Bin İddiası Gerçeği Yansıtmıyor

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki protestolarda 32 bin kişinin hayatını kaybettiği yönündeki açıklamasına tepki gösterdi. Erakçi, resmi verilerin kamuoyuyla paylaşıldığını belirterek, iddiaların belgeyle desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden açıklama yapan Erakçi, İran yönetiminin protestolarda yaşamını yitirenlere ilişkin kapsamlı bir liste yayımladığını hatırlattı. Açıklamaya göre, son gösterilerde 200’ü emniyet görevlisi olmak üzere toplam 3 bin 117 kişi hayatını kaybetti.

“Şüphesi Olan Belgeyle Konuşsun”

Erakçi, paylaşılan verilerin doğruluğuna yönelik kuşkulara da yanıt verdi. “Verilerimizin doğruluğu konusunda şüphesi olan varsa, lütfen belgeyle konuşsun” ifadelerini kullanan İranlı Bakan, resmi rakamların ilgili kurumların kayıtlarına dayandığını belirtti.

İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi tarafından 1 Şubat’ta yapılan yazılı açıklamada da protestolarda yaşamını yitiren 3 bin 117 kişiden 2 bin 986’sının isimlerinin yayımlandığı, 131 kişinin kimlik tespit çalışmalarının sürdüğü bildirilmişti.

Farklı Kurumlardan Farklı Rakamlar

Öte yandan ABD merkezli HRANA (İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı), 16 Şubat tarihli açıklamasında protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının 214’ü emniyet görevlisi olmak üzere 7 bin 15 olduğunu duyurmuştu. Böylece resmi İran makamları ile bağımsız insan hakları kuruluşları arasında ciddi bir rakam farkı ortaya çıktı.

İran Şehit ve Gaziler Vakfı da 21 Ocak’ta yaptığı açıklamada, Adli Tıp Kurumu verilerine dayanarak 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti. Bu kişilerden 2 bin 427’sinin “silahlı terör grupları” tarafından öldürülen güvenlik güçleri ve siviller olduğu ifade edilirken, 690 kişi hakkında ise detaylı bilgi paylaşılmamıştı.

İran’daki Gösteriler Nasıl Başladı?

İran’da protestolar 28 Aralık 2025’te, yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sorunların derinleşmesi üzerine Tahran Büyük Çarşı’da esnafın öncülüğünde başlamıştı. Kısa sürede ülke geneline yayılan gösteriler, başkent Tahran’da 8 Ocak’ta şiddetlenmişti.

Olayların büyümesi üzerine yönetim internet erişimini geçici olarak kısıtlamış, 8-9 Ocak tarihlerinde emniyet güçleri protestolara müdahalede bulunmuştu.

Trump’ın “32 bin ölüm” iddiası ile İran’ın açıkladığı resmi rakamlar arasındaki büyük fark, uluslararası kamuoyunda yeni bir tartışma başlatırken, Tahran yönetimi iddiaların kanıtlarla ortaya konulması gerektiğini savunuyor.