Nöbetçi Eczaneler
İran’da insan hakları savunucusu ve 2023 Nobel Barış Ödülü sahibi Narges Mohammadi hakkında yeni bir hapis kararı verildi. Mohammadi’nin avukatları ve kendisini destekleyen Narges Vakfı tarafından yapılan açıklamalara göre, 53 yaşındaki aktivist toplamda 7 yılı aşan yeni bir hapis cezasına çarptırıldı.
Kararın, Mohammadi’nin Aralık ayında Meşhed kentinde katıldığı bir anma töreni sırasında gözaltına alınmasının ardından alındığı belirtildi. Aktivist, hâlihazırda cezaevindeyken aldığı bu yeni mahkûmiyetle birlikte uzun yıllar daha özgürlüğünden mahrum kalma riskiyle karşı karşıya.
Suçlamalar ve ek yaptırımlar
Mohammadi’nin avukatı Mostafa Nili, Fransız haber ajansı AFP’ye yaptığı açıklamada, müvekkilinin “suç işlemek amacıyla toplanma ve anlaşma” suçlamasıyla 6 yıl hapis cezasına çarptırıldığını söyledi. Buna ek olarak, “propaganda faaliyetleri” gerekçesiyle 1,5 yıl daha hapis cezası verildiği bildirildi.
Mahkeme kararında yalnızca hapis cezasıyla yetinilmedi. Mohammadi’nin iki yıl süreyle İran’ın doğusundaki Güney Horasan eyaletine bağlı Khosf kentine sürgün edilmesine ve aynı süre boyunca ülke dışına çıkış yasağı getirilmesine de hükmedildi. Avukatı, kararın henüz kesinleşmediğini ve temyiz yolunun açık olduğunu vurguladı.
Açlık grevi ve sağlık endişesi
Narges Vakfı’nın açıklamasına göre Mohammadi, cezaevi koşullarını ve avukatları ile ailesiyle iletişim kuramamasını protesto etmek amacıyla 2 Şubat’ta açlık grevine başladı. Altı gün süren açlık grevi, pazar günü sona erdi. Ancak vakıf, Mohammadi’nin sağlık durumunun “son derece endişe verici” olduğunu duyurdu.
Açıklamada, Mohammadi’nin üç gün önce sağlık durumunun ağırlaşması nedeniyle hastaneye sevk edildiği, ancak tedavisi tamamlanmadan yeniden Meşhed’deki İstihbarat Bakanlığı’na bağlı güvenlik merkezine götürüldüğü belirtildi. Destekçileri, aktivistin cezaevinde tutulmasının “hayati risk taşıdığı” ve insan hakları ihlali anlamına geldiğini savunuyor.
İnsan hakları mücadelesinin simgesi
Narges Mohammadi, İran’da kadın hakları, ifade özgürlüğü ve idam cezasına karşı yürüttüğü uzun soluklu mücadelesiyle tanınıyor. Aynı zamanda Defenders of Human Rights Center (DHRC) adlı insan hakları örgütünün başkan yardımcılığını yürüten Mohammadi, siyasi mahkûmların savunulması konusunda da öne çıkan bir isim.
Mohammadi, Nobel Barış Ödülü’nü kazanan ikinci İranlı kadın olarak tarihe geçti. İlk ödül, 2003 yılında insan hakları savunucusu Shirin Ebadi’ye verilmişti. Nobel Komitesi, Mohammadi’nin 20 yıla yaklaşan kadın hakları mücadelesini “özgürlüğün sembolü” olarak tanımlamıştı.
Gözaltının arka planı
Mohammadi, 12 Aralık’ta avukat Khosrow Alikordi’nin şüpheli ölümünü eleştirdiği bir anma töreninin ardından gözaltına alınmıştı. Savcı Hasan Hematifar, Mohammadi’nin törende “provokatif ifadeler kullandığını”, kalabalığı “düzeni bozan sloganlar atmaya teşvik ettiğini” öne sürmüştü.
Yeni verilen ceza, İran’daki insan hakları sicili ve muhaliflere yönelik baskılar konusunda uluslararası alanda yeniden sert eleştirilerin gündeme gelmesine neden oldu.