ABD Başkanı Donald Trump, İran’la ticaret yapan ülkelere yönelik yüzde 25’e varan gümrük tarifesi uygulanmasının önünü açan başkanlık kararnamesini imzaladı. Beyaz Saray’da imzalanan kararname, Washington ile Tahran arasında süregelen gerilimin yeni bir aşamaya taşındığını gösterdi.
Karar, ABD ile İran arasında bu hafta temaslar yürütülmesine rağmen iki ülke arasındaki tansiyonun düşmediğine işaret etti. Trump yönetimi, İran’ın bölgesel etkisini ve enerji gelirlerini sınırlamayı hedefleyen politikasını sertleştiriyor.
Petrol Ticaretine Yeni Yaptırımlar
Aynı gün ABD Dışişleri Bakanlığı da İran’a yönelik yaptırımların genişletildiğini açıkladı. Bakanlık, İran petrolü, petrol ürünleri ve petrokimya ticaretiyle bağlantılı 15 kuruluş ile sözde “gölge filo” olarak tanımlanan 14 geminin yaptırım listesine alındığını duyurdu.
Açıklamada, yaptırıma tabi tutulan gemilerin İran petrolünün yasa dışı taşınmasında kullanıldığı ve küresel yaptırım rejimini delmeye yönelik faaliyetlerde bulunduğu belirtildi.
ABD: İran’ın Gelir Kaynakları Hedef Alınıyor
Washington yönetimi, bu adımların İran’ın enerji ihracatından elde ettiği gelirleri azaltmayı ve Tahran’ın bölgedeki askeri ve siyasi faaliyetlerini finanse etmesini zorlaştırmayı amaçladığını savunuyor. ABD’ye göre petrol ticareti, İran ekonomisinin en kritik gelir kalemlerinden biri olmaya devam ediyor.
Yetkililer, yaptırımların sadece İran’ı değil, İran’la ticari ilişki sürdüren üçüncü ülkeleri ve şirketleri de kapsayabileceği uyarısında bulundu.
Küresel Ticaret İçin Yeni Risk
Uzmanlara göre, İran’la ticaret yapan ülkeleri hedef alan tarife tehdidi, özellikle enerji ithalatçısı ülkeler açısından yeni bir belirsizlik yaratabilir. Yüzde 25’lik olası gümrük vergisi, ABD ile ticari ilişkileri bulunan ülkelerin İran’la olan ekonomik bağlarını yeniden gözden geçirmesine yol açabilir.
Bu durumun, küresel enerji piyasaları ve petrol fiyatları üzerinde de dolaylı etkiler yaratabileceği değerlendiriliyor.
Diplomasi ve Baskı Aynı Anda
ABD’nin bu adımı, bir yandan diplomatik temaslar sürerken diğer yandan ekonomik baskının artırıldığı “çift yönlü” bir strateji olarak yorumlanıyor. Trump yönetimi, yaptırımlar ve tarifeler yoluyla İran üzerindeki baskıyı artırmayı sürdürürken, Tahran’dan somut tavizler bekliyor.
ABD İran yaptırımları, önümüzdeki günlerde uluslararası arenada yeni diplomatik tartışmaların da fitilini ateşleyebilir.

