Nöbetçi Eczaneler
Grip salgını Türkiye genelinde etkisini artırırken, aşı tedarikinde yaşanan sıkıntılar nedeniyle risk gruplarının büyük bölümü korumasız kaldı. Sağlık Bakanlığı’nın 22–28 Aralık tarihlerini kapsayan son grip izlem raporuna göre, grip benzeri belirtilerle aile hekimlerine başvuran hastaların yüzde 35,5’inde influenza A (H3N2), yüzde 4,5’inde ise influenza A (H1N1) virüsü saptandı. Tipi belirlenemeyen influenza virüslerinin oranı da yüzde 1 olarak kaydedildi.
Uzmanlara göre H3N2 virüsü, geçirdiği mutasyonlar nedeniyle daha kolay bulaşabiliyor ve özellikle risk grubundaki kişilerde hastalığı daha ağır seyrettiriyor. Küresel çapta dolaşımda olan A/H3N2 alt varyantının Türkiye’ye ulaşmamasının neredeyse imkânsız olduğu belirtiliyor.
Aşı Var Ama Ulaşmak Zor
Sağlık Bakanlığı, grip aşılarının ekim-mart ayları arasında yaptırılabileceğini ifade etse de, uygulamada en büyük sorun aşının bulunamaması oldu. Sezon başından bu yana eczanelere sınırlı sayıda grip aşısı ulaştı. Pek çok eczane, reçeteleri sıraya alarak gelen az sayıdaki aşıyı hastalara ulaştırmaya çalıştı.
Emrah Kırımlı, aşıya erişimde yaşanan sorunların hem hastaları hem de sağlık çalışanlarını etkilediğini söyledi. Kırımlı, “Bir aya yakındır grip salgınının içindeyiz. Aşısı olan bir hastalıkla karşı karşıyayız ama yeterli aşı satın alınmadığı için insanları koruyamıyoruz” dedi.
“Dört-Beş Kez Reçete Yazdık”
Kırımlı’nın verdiği bilgilere göre, sezon başında yaklaşık 1 milyon doz grip aşısı temin edildi. Tepkiler üzerine bu sayıya 1 milyon doz daha eklendi ancak bu miktar ihtiyacın çok altında kaldı. Önceki yıllarda yaklaşık 3 milyon doz aşı getirilmesine rağmen bunun bile yeterli olmadığını hatırlatan Kırımlı, risk grubunda yaklaşık 20 milyon kişi bulunduğunu vurguladı.
“Aşıyı reçete ediyoruz ama hastalar reçete süresi içinde aşı bulamıyor. Dört-beş kez reçete yazdığım hastalarım oldu” diyen Kırımlı, bir süre sonra hastalara aşı önermeyi bırakmak zorunda kaldıklarını belirtti. Benzer sıkıntıların sağlık çalışanları için de geçerli olduğunu ifade etti.
Ağır Seyir ve Ölüm Riski
Grip çoğu kişide bir-iki haftada iyileşse de, yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olanlarda ağır komplikasyonlara ve ölümlere yol açabiliyor. Özellikle diyabet, astım ve kanser hastalarında grip, mevcut tedavileri aksatabiliyor.
İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Selim Badur, mevcut grip aşılarının yeni varyanta karşı koruyuculuğunun devam ettiğini belirterek, “Aşıların etkinliği bir miktar azalmış olsa da, özellikle risk grubundakiler için ağır komplikasyonları önlemede hâlâ çok önemli” dedi.
Risk Grubunda Kimler Var?
Sağlık Bakanlığı’na göre grip açısından yüksek risk taşıyan ve aşılanması önerilen gruplar arasında 65 yaş üstü bireyler, gebeler, kronik hastalığı olanlar, bağışıklığı baskılanmış kişiler, küçük çocuklar ve sağlık çalışanları yer alıyor.
Uzmanlar, aşıya erişimde yaşanan sorunların halk sağlığı açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.