Çin’de uzay teknolojileri alanında faaliyet gösteren Guoxing Aerospace Technology (ADA Space), yapay zeka ve uzay bilişimini bir araya getiren önemli bir denemeye imza attı. Şirket, Alibaba tarafından geliştirilen üretken yapay zeka modeli Qwen3’ü, Dünya yörüngesinde bulunan 12 uydudan oluşan bir bilgisayar ağına yükleyerek uzayda kullanılabilir hale getirdi.
İlk Kez Genel Amaçlı Yapay Zeka Uydu Ağına Entegre Edildi
Çin resmi ajansı Xinhua’nın aktardığına göre, Chengdu merkezli şirketin İdari Başkan Yardımcısı Vang Yabo, denemenin ayrıntılarını Guangcou’da düzenlenen bir konferansta paylaştı. Yabo, yer kontrolünden gönderilen komutlarla yapay zeka modelinin yörüngede çok sayıda akıl yürütme ve çıkarım işlemini başarıyla gerçekleştirdiğini belirtti.
Yabo, “Bu çalışma, genel amaçlı bir yapay zeka modelinin, yer kontrolünden operasyonel bir uydu ağına yüklenerek kullanıldığı ilk örnek oldu.” ifadelerini kullandı. Yerden komut verilmesinden, yapay zekanın uzayda işlem yapıp sonuçları geri göndermesine kadar geçen tüm sürecin yaklaşık 2 dakika sürdüğü bildirildi.
“Star-Compute” Projesiyle Dev Uydu Ağı Hedefi
ADA Space, Mayıs 2025’te alçak yer yörüngesine gönderdiği 12 uzay bilişimi uydusuyla ilk adımı atmıştı. Şirket, “Star-Compute” adını verdiği proje kapsamında, 2 bin 400’ü yapay zeka çıkarımı, 400’ü yapay zeka eğitimi için kullanılacak toplam 2 bin 800 uydudan oluşan bir uzay bilgisayar ağı kurmayı hedefliyor.
Küresel Rekabette Önceki Örnekler
Uzayda yapay zeka kullanımı alanında daha önce de dikkat çeken adımlar atılmıştı. Washington merkezli Starcloud, Kasım 2025’te Nvidia’nın H100 grafik işlemcileriyle donatılan bir uyduya, OpenAI kurucularından Andrej Karpathy tarafından geliştirilen NanoGPT modelini yükleyerek uzayda kullanmıştı. Bu deneme, uzayda yapay zekanın ilk uygulamalarından biri olarak kayda geçmişti.
Çin’in son hamlesi ise uydu tabanlı yapay zeka ağlarının askeri, bilimsel ve ticari alanlarda yeni bir dönemi başlatabileceği şeklinde yorumlanıyor.

