11. Yargı Paketi Meclis’ten geçti: Ceza ve infazda yeni dönem

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilen ve “11. Yargı Paketi” olarak anılan Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, adalet sisteminde önemli başlıkları yeniden düzenledi. Yasayla birlikte ceza artışları, infaz rejiminde genişleme, avukatlara yönelik disiplin hükümleri ve kamu ihale süreçlerine ilişkin yeni kurallar yürürlüğe girdi.

Avukatlara disiplin hükümleri netleşti

Avukatlık Kanunu’nda yapılan değişiklikle disiplin cezaları yeniden tanımlandı. Buna göre, uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarma şeklinde beşli bir sistem oluşturuldu. Herhangi bir disiplin cezası alan avukatın, cezanın kesinleşmesinden itibaren 5 yıl içinde yeni bir disiplin ihlali işlemesi halinde bir derece ağır ceza uygulanacak. Bir kez işten çıkarma cezası alan avukatın aynı süre içinde en az kınama gerektiren bir fiil işlemesi durumunda ise meslekten çıkarma cezası verilecek. Ayrıca belirli sürelerin geçmesiyle bazı disiplin cezalarının sicilden silinmesinin yolu açıldı.

İcra, ihale ve bağış işlemlerinde yeni kurallar

İcra ve İflas Kanunu’ndaki düzenlemeyle, nispi harç ve teminatı yatırmayanların ihalenin feshi talepleri dosya üzerinden ve kesin olarak reddedilecek. Eksik yatırılması halinde ise mahkeme iki haftalık kesin süre verecek. Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, iflas ve aciz hallerinde yapılan bazı bağış ve ivazsız tasarrufların iptale tabi olacağı hükme bağlandı.

Ceza hukukunda artış ve nitelikli haller

Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişikliklerle;

• Kurusıkı silahlar, “genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması” suçu kapsamına alındı; bu silahlarla işlenen fiillere 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası öngörüldü.

• Güveni kötüye kullanma suçunun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması halinde ceza bir kat artırılacak.

• Taksirle yaralama suçunda hapis cezasının alt ve üst sınırları yükseltildi.

• Örgüt faaliyeti kapsamında çocukların araç olarak kullanılması durumunda, örgüt yöneticilerine verilecek cezalarda yarıdan bir kata kadar artırım getirildi.

Ulaşım suçları ve bilişim hesapları

Ulaşım araçlarının sadece kaçırılması veya alıkonulması değil, hareketinin engellenmesi de suç kapsamına alındı. Kara, deniz, demir yolu ve hava ulaşım araçlarına göre cezalar artırıldı. Bilişim yoluyla işlenen nitelikli dolandırıcılık ve hırsızlık suçlarında, suç gelirlerinin bulunduğu banka, ödeme ve kripto hesaplarının 48 saate kadar askıya alınabilmesi mümkün hale geldi.

İnfaz ve “Kovid-19 düzenlemesi” genişledi

Kamuoyunda “Kovid-19 düzenlemesi” olarak bilinen erken açık cezaevi ve denetimli serbestlik uygulamasının kapsamı genişletildi. 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar için, belirli ağır suçlar hariç olmak üzere, hükümlülerin 3 yıl daha erken bu imkânlardan yararlanmasının önü açıldı. Deprem nedeniyle bina yıkılması sonucu meydana gelen öldürme suçları ise kapsam dışında bırakıldı.

Bölge adliye mahkemelerine yeni yetki

Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki değişiklikle, bölge adliye mahkemelerinin hukuka aykırılık tespitinde bozma kararı verebilmesinin kapsamı genişletildi. Böylece istinaf incelemelerinde etkinliğin artırılması hedeflendi.

Yasalaşan düzenlemelerle birlikte, ceza ve infaz sisteminde uygulamaya yönelik birçok başlıkta daha net ve caydırıcı bir çerçeve oluşturulmuş oldu.