Nöbetçi Eczaneler
Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin liderleri, 2025 yılının son AB Liderler Zirvesi kapsamında Belçika’nın başkenti Brüksel’de toplandı. Zirvenin ana gündem maddeleri arasında, Rusya’ya ait dondurulmuş yaklaşık 210 milyar avroluk varlığın Ukrayna’nın finansmanı için kullanılması seçeneği yer aldı.
AB’ye üye 27 ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının katılımıyla başlayan zirve öncesinde konuşan AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, toplantılarda jeoekonomi, AB’nin uzun vadeli bütçesi, genişleme süreci ve Ukrayna konularının ele alınacağını belirtti. Costa, özellikle Ukrayna’nın mali durumuna odaklanacaklarını vurguladı.
“Karar Almadan Ayrılmayacağız”
Antonio Costa, Ukrayna’nın 2026 ve 2027 yıllarına ilişkin mali ihtiyaçlarının güvence altına alınmasının zirvenin temel hedeflerinden biri olduğunu ifade etti. AB Komisyonu’nun bu konuda farklı seçenekler sunduğunu hatırlatan Costa, “Bugün bu konu üzerinde çalışacağız, gerekirse yarın da devam edeceğiz. Ukrayna’nın 2026 ve 2027 mali ihtiyaçlarını güvence altına alacak nihai bir karar almadan bu zirveden ayrılmayacağız.” dedi.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Ukrayna’nın söz konusu iki yıl için yaklaşık 137 milyar avroluk finansmana ihtiyaç duyduğunu açıkladı. Von der Leyen, bunun üçte ikisi olan 90 milyar avroyu AB olarak karşılamayı taahhüt ettiklerini belirterek, finansman için iki farklı seçeneği masaya koyduklarını söyledi. Bu seçeneklerin AB bütçesi üzerinden doğrudan finansman ya da savaş tazminatı kredisi olduğunu dile getirdi.
Dayanışma ve Risk Paylaşımı Vurgusu
Von der Leyen, özellikle Belçika’nın endişelerinin dikkate alınmasının önemli olduğunu vurgulayarak, olası bir tazminat kredisi durumunda riskin tüm üye ülkeler arasında paylaşılması gerektiğini ifade etti. Bunun AB’nin temel ilkelerinden biri olan dayanışmanın gereği olduğunu söyledi. “Ukrayna’nın finansmanına ilişkin bir çözüm bulmadan bu zirveden ayrılmayacağız.” diye konuştu.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da Ukrayna’ya sağlanacak tazminat kredisi konusunda yürütülen görüşmelerde Belçika’nın çekincelerini dikkate alan öneriler üzerinde çalışıldığını kaydetti. Kallas, Ukrayna’daki yıkımın sorumlusunun Rusya olduğunu ve bu nedenle tazminatın Rusya tarafından karşılanması gerektiğini savundu.
Rus Varlıkları ve Üye Ülkelerin Tutumu
Zirvede, Rusya’ya ait dondurulmuş varlıkların Ukrayna’ya kredi sağlanmasında teminat olarak kullanılması ile üye ülkelerin ortak borçlanması seçenekleri detaylı biçimde ele alınıyor. Bugüne kadar AB ve üye ülkeler, Ukrayna’ya 66 milyar avrosu askeri destek olmak üzere toplam 187,3 milyar avro yardım sağladı. Ancak mevcut tabloya göre Ukrayna’nın finansal kaynaklarının gelecek yılın ilk çeyreğinde tükenmesi bekleniyor.
Belçika, İtalya, Malta ve Bulgaristan risklerin paylaşılması ve hukuki dayanakların netleştirilmesi gerektiğini savunurken; Macaristan, Slovakya ve Çekya ise Ukrayna’ya ek mali desteğe karşı çıkıyor. Dondurulmuş Rus varlıklarının kullanılması konusunda ise oy birliği yerine nitelikli çoğunluk yeterli oluyor.