Uzmanlar, fiziksel, sözel, duygusal ya da siber yollarla gerçekleşen ve birçok akademik, sosyal probleme yol açan akran zorbalığının, okul öncesi dönemden itibaren önlenebileceğini belirtiyor. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi akademisyenleri, çocukların küçük yaşlardan itibaren empati ve duygusal farkındalık gibi becerilerle donatılmasının, zorbalığın önüne geçmede kritik rol oynadığını vurguluyor.
“Olumlu Özellikler Güçlendirilmeli”
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İlhan Yalçın, zorbalığın sadece mağdurları değil, zorbalık yapan çocukları da olumsuz etkilediğini belirtti. Yalçın, “Öğrencilerimizin sosyal ve duygusal becerilerini erken yaşlardan itibaren destekleyerek, zorbalık davranışları ortaya çıkmadan önce önlem almak mümkündür” dedi.
Toplumda şiddetin hiçbir biçimde kabul edilemez olduğu yönünde ortak bir anlayışın yerleşmesi gerektiğini ifade eden Yalçın, “Okullar, güvenli bir ortam olmalı. Saygı ve sorumluluk içeren davranışların önemi öğrencilere net şekilde aktarılmalı” diye konuştu.
Empati Eğitimi Zorbalığın Panzehiri
Çocukların empati kurabilme, duygularını tanıma ve düzenleyebilme becerilerinin küçük yaşlardan itibaren geliştirilmesinin önemine işaret eden Yalçın, bu sayede zorbaca davranışların azalacağını söyledi. “Empati duygusu gelişen çocuk, başkasına zarar vermenin sonuçlarını düşünerek o davranıştan vazgeçebilir” ifadelerini kullandı.
“Zorbalık Önlenmezse Suçlara Dönüşebilir”
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Metin Pişkin ise okul çağında başlayan zorbalığın, müdahale edilmediğinde yetişkinlikte ciddi suçlara dönüşebileceğini belirtti. “Okul öncesinden başlayarak bu davranışları önleyemezsek, bu bireyler ilerleyen yaşlarda daha ciddi suçlar işleyebiliyor” uyarısında bulundu.
Pişkin, akran zorbalığı yapan çocukların genellikle fiziksel olarak güçlü ve duygusal açıdan baskın olduğunu, empati becerilerinin ise zayıf kaldığını dile getirdi. Ailelerin bu konuda çocuklarına olumlu rol model olması gerektiğini vurgulayan Pişkin, “Şiddeti şiddetle çözme anlayışından vazgeçilmeli” dedi.
Aile ve Okul İş Birliği Şart
Doç. Dr. Gökhan Atik de akran zorbalığının toplumsal bir sorun olduğunu ve çözümünün yalnızca okul ile sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti. Atik, ailelerin çocuklarını dinlemesi, yargılamadan iletişim kurması ve yaşanan sorunları birlikte çözme yoluna gitmesi gerektiğini ifade etti.
“Çocuklara, küçük yaşlardan itibaren başkalarının sınırlarını gözetme, saygı gösterme ve başkalarını anlama gibi temel değerler kazandırılmalı” diyen Atik, bu becerilerin kazandırılmaması durumunda, davranış problemlerinin zamanla zorbalığa dönüşebileceği uyarısında bulundu.
Okul Öncesinde Verilen Değerler Hayatı Şekillendiriyor
Uzmanlara göre, çocuklara yalnızca akademik bilgi kazandırmak yeterli değil. Aynı zamanda iyi bir birey, iyi bir arkadaş ve iyi bir vatandaş olma yolunda değerler eğitimi verilmesi şart. Bu noktada okul öncesi eğitim; empati, sorumluluk, iş birliği ve problem çözme gibi becerilerin temellerinin atıldığı dönem olarak öne çıkıyor.

