Nöbetçi Eczaneler
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) Deprem Teknolojileri Enstitüsü, kentin deprem riskini daha etkin yönetebilmek amacıyla bilimsel altyapı çalışmalarına hız verdi. Şehir genelinde kurulan 11 sismik istasyondan elde edilen verilerle, olası bir depremin ardından anlık sarsıntı haritası çıkarılması hedefleniyor.
Deprem Teknolojileri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Şevket Özden’in verdiği bilgilere göre bu sistem, depremin etkilerinin hangi bölgelerde ne düzeyde hissedileceğini dakikalar içinde ortaya koyabilecek.
“Depremden Sonra Hangi Binada Ne Kadar Hasar Olduğunu Göreceğiz”
EBYÜ bünyesinde yürütülen proje kapsamında, sismik istasyonlardan elde edilen veriler belediyeden alınacak kentleşme haritasıyla entegre edilecek. Böylece, olası bir deprem sonrasında şehirdeki hasar dağılımı nokta atışıyla tespit edilebilecek.
Prof. Dr. Özden, sistemin önemini şu sözlerle anlattı:
“Depremden dakikalar sonra şehrin hangi bölgesinde, hangi büyüklükte bir hasarla karşılaşacağımızı, hangi binalarda nasıl bir kayıp yaşayacağımızı görebileceğiz. Bu, uzun soluklu ama hayati bir proje.”
Erken Uyarı Sistemi İçin Yerli Yazılım Geliştiriliyor
Projenin ikinci aşamasında ise yerli erken uyarı sistemi kurulması hedefleniyor. Bu sistem sayesinde deprem dalgalarının geliş sırasına göre birkaç saniyelik farkla uyarılar verilecek ve mekanik sistemler devre dışı bırakılabilecek.
Prof. Özden, “Erken uyarıdan kastımız saatler değil, saniyeler. Ancak 9 saniye bile, bir uçuşun iptal edilmesi ya da doğal gaz vanalarının kapanması için yeterlidir,” diyerek sistemin özellikle asansörler, doğal gaz sistemleri ve havalimanları gibi hayati alanlarda kullanılabileceğini vurguladı.
“9 Saniyelik Fark Hayat Kurtarır”
Erken uyarı sisteminin çalışma prensibi, yer kabuğundaki P ve S dalgaları arasındaki hız farkına dayanıyor. P dalgası daha hızlı gelirken, esas yıkıcı olan S dalgası birkaç saniye sonra ulaşıyor. Bu fark sayesinde önceden uyarı üretilebiliyor.
“Yedisu ya da Bingöl’de oluşabilecek bir yırtılma, Erzincan’daki sistemimiz sayesinde 9 saniye öncesinden tespit edilebilecek. Bu süre, hayati sistemlerin otomatik olarak durdurulması için yeterli,” diyen Özden, bazı durumlarda bu sürenin 30 saniyeye kadar çıkabileceğini de belirtti.
Hedef: Depreme Karşı Bilimsel ve Hızlı Müdahale
Sismik istasyon verileriyle zemin analizlerinin de yapılacağını ifade eden Özden, 2026 yılı itibarıyla sistemin tamamen işler hale gelmesini hedeflediklerini açıkladı. Çalışmalar tamamlandığında Erzincan, Türkiye’nin ilk şehir bazlı anlık deprem hasar haritasına sahip illerinden biri olacak.