Samsun’daki Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ali Nihat Gökyiğit Araştırma İstasyonu’nda, kestane kanseri ve gal arısı zararlısına karşı dayanıklı melez türlerin üretimi başarıyla devam ediyor. OMÜ Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar’ın koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, hem yüksek verimli hem de hastalıklara karşı dirençli çeşitlerin geliştirilmesi hedefleniyor.
Prof. Dr. Serdar, kestane üretimini tehdit eden en önemli unsurlar arasında kestane kanseri, kök çürüklüğü ve gal arısı zararlısını göstererek, bu sorunlara çözüm üretmek için 15 yıldır yoğun bir ıslah çalışması yürütüldüğünü aktardı.
Yerli ve Yabancı Türlerle Melezleme Yapılıyor
Araştırmalarda, Türkiye’ye özgü Anadolu kestanesi (Castanea sativa) ile Çin ve Japon kestanelerinin melezleri kullanılıyor. Bu sayede, hem yerli türlerin kalitesini koruyacak hem de dış türlerin dayanıklılığından faydalanacak çeşitler elde ediliyor.
Serdar, şimdiye kadar Akgüz, Ali Nihat, Betizak ve Marigoule isimli dört dayanıklı tür geliştirdiklerini belirtti. “Betizak” çeşidinin Fransa’da tescilli olduğunu, ancak Türkiye’de standart fidan üretimi için de tescil ettirdiklerini vurguladı.
Bu yıl yaşanan ilkbahar donlarının bazı melez türleri etkilediğini ifade eden Serdar, “Ancak A55 adlı yeni aday türümüz don olayından etkilenmedi. Bu, iklim değişikliğine karşı da umut verici” dedi.
En Uygun Anaç ve Dikim Mesafeleri Araştırılıyor
Prof. Dr. Serdar, sadece çeşit geliştirmekle kalmadıklarını, aynı zamanda bu türler için en uygun anaçları ve dikim aralıklarını da belirlemeye çalıştıklarını ifade etti. “Bölgeye uygun sıra üzeri ve sıra arası mesafeleri, hangi anaçla hangi kalemin daha iyi uyuştuğunu belirleyeceğiz. Elde ettiğimiz verilerle üreticilere doğru tavsiyelerde bulunacağız” diye konuştu.
Araştırmalarda görev alan öğrencilerin sahada ölçüm ve tartım çalışmalarını sürdürdüğünü aktaran Serdar, bölgesel tarıma doğrudan katkı sağlayacak bilimsel çıktılar üretmeyi hedeflediklerini söyledi.
Türk Tarımına Katkı Hedefleniyor
OMÜ Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Muharrem Özcan da, çalışmaların fakültenin yıllardır yürüttüğü kestane araştırmalarının bir devamı olduğunu belirterek, “Kestane, Karadeniz’in önemli ürünlerinden biri. Yürütülen bu çalışma, Türk tarımına kaliteli, verimli ve hastalıklara dayanıklı fidanlar kazandırma açısından büyük önem taşıyor.” dedi.

