Nöbetçi Eczaneler
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile 9 Eylül’de Mısır’ın başkenti Kahire’de imzalanan iş birliği anlaşmasının, değişen uluslararası koşullar nedeniyle artık yeterli olmadığını açıkladı. Erakçi, İran’ın Ajans ile iş birliğini nasıl sürdüreceğine ilişkin yeni kararların kısa süre içinde duyurulacağını ifade etti.
Tahran’da yabancı büyükelçiler ve diplomatik temsilcilerle bir araya gelen Erakçi, toplantıda İran’a yönelik uluslararası baskılar, 2015 nükleer anlaşması sonrası süreç ve son dönemdeki diplomatik gelişmeler hakkında bilgi verdi.
“Snapback Mekanizması Koşulları Değiştirdi”
Basın toplantısında konuşan Erakçi, İngiltere, Fransa ve Almanya’nın İran’a yönelik BM yaptırımlarını yeniden devreye sokan snapback mekanizmasını işletmesinin, anlaşmaların geçerliliğini tartışmalı hale getirdiğini söyledi. “Kahire Anlaşması artık Ajans ile iş birliğimizin temeli olamaz. Yeni koşullar, yeni kararları zorunlu kılıyor.” diye konuştu.
Erakçi ayrıca, hem askeri saldırganlık hem de Avrupa’nın baskıcı politikalarının diplomatik zemini zayıflattığını belirterek, “Snapback mekanizmasının devreye alınması, tıpkı askeri saldırılar gibi tüm durumu değiştirdi.” dedi.
Avrupa’nın Rolü Azalacak
İranlı Bakan, Avrupa ülkelerinin İran üzerindeki baskıcı tutumlarının diplomasiye zarar verdiğini belirterek, “Gelecekteki müzakere süreçlerinde Avrupa’nın etkisi geçmişe kıyasla çok daha sınırlı olacak.” ifadesini kullandı.
Diplomasinin hala mümkün olduğunu belirten Erakçi, ancak bunun tarafların iyi niyeti ve karşılıklı çıkarları gözetmesi halinde gerçekleşebileceğini dile getirdi. ABD ile nükleer meseleler üzerinden aracılar yoluyla görüşmelerin sürdüğünü belirten Bakan, diğer konuların gündeme gelmediğini de ekledi.
ABD ile Müzakere Koşulları
Erakçi, ABD’nin son aylarda nükleer dosya özelinde dolaylı görüşmeler yürüttüğünü belirterek, bazı medya organlarında öne sürülen şartların kendilerine resmi olarak iletilmediğini söyledi. “Son görüşmeler yalnızca nükleer dosya ile sınırlı kaldı ve doğrudan temas söz konusu olmadı.” şeklinde konuştu.
BM Yaptırımları ve Nükleer Anlaşma Krizi
İngiltere, Fransa ve Almanya’nın 28 Ağustos’ta devreye soktuğu snapback mekanizması ile İran’a yönelik BM yaptırımları yeniden yürürlüğe girmişti. Bu adım, 2015 tarihli nükleer anlaşmadaki ihlaller gerekçe gösterilerek atılmıştı. Ancak Rusya ve Çin bu mekanizmayı geçersiz sayarken, İran da denetimleri yeniden başlatma kararı alarak UAEA ile Kahire’de bir mutabakata varmıştı.
Ancak Avrupa’nın bu adımı yeterli bulmaması üzerine İran ile yapılan görüşmelerde sonuç alınamamış ve 28 Eylül itibarıyla BM yaptırımları otomatik olarak yeniden yürürlüğe girmişti.
İran, bu gelişmenin ardından Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’ndan (NPT) çekilme olasılığı da dahil olmak üzere çeşitli adımlar atabileceğini daha önce dile getirmişti.