BM Konseyi İran’a Yaptırımların Yeniden Uygulanmasının Önünü Açtı

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), İran’a yönelik “snapback” mekanizmasını durdurmaya dönük tasarıyı reddederek, yaptırımların yeniden uygulanmasının önünü açtı. Konseyde yapılan oylamada Rusya, Çin, Pakistan ve Cezayir tasarı lehinde oy kullandı. Ancak 9 ülke tasarıya karşı çıkarak kabul edilmesini engelledi.

Bu ay Konsey başkanlığını üstlenen Güney Kore tarafından sunulan tasarı, İran’a yönelik yaptırımların hafifletilmesini sürdürmeyi hedefliyordu. Ancak gerekli 9 oya ulaşılamadığı için reddedildi. İngiltere, Fransa, Danimarka, Slovenya, Sierra Leone, Panama, ABD, Yunanistan ve Somali tasarıya “hayır” oyu verdi. Guyana ve Güney Kore ise çekimser kaldı.

Snapback Mekanizması Yeniden Gündemde

Kararın ardından, BMGK’nin 2231 sayılı kararı uyarınca İran’a yönelik yaptırımların yeniden yürürlüğe girmesinin önü açılmış oldu.

İngiltere, Fransa ve Almanya, ABD’nin 2018’de tek taraflı olarak çekildiği 2015 Nükleer Anlaşması çerçevesinde yer alan “snapback” mekanizmasını 28 Ağustos’ta devreye sokma kararı almıştı. Bu mekanizma, İran’ın anlaşmayı ihlal etmesi halinde BM yaptırımlarının otomatik olarak geri gelmesini öngörüyor.

Ancak İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Avrupalı ülkelerin anlaşmadaki yükümlülüklerini ihlal ettiklerini belirterek, snapback sürecini başlatma konusunda hukuki dayanaklarının bulunmadığını savundu.

Rusya ve Çin’den Tepki

Nükleer anlaşmanın taraflarından Rusya ve Çin, BMGK’ye gönderdikleri ortak mektupta, Avrupa ülkelerinin aldığı bu kararın “hukuken geçersiz” ve “mantıksız” olduğunu ifade etti.

Snapback süreci, yeni bir anlaşma yapılmadığı veya süre uzatılmadığı takdirde 28 Eylül gece yarısı sona erecek. Böylelikle İran’a yönelik BM yaptırımları otomatik olarak yeniden yürürlüğe girecek.