Nöbetçi Eczaneler
Küratörlüğünü Gülce Özkara’nın üstlendiği, araştırmaları Dilek Kaya tarafından yürütülen “Karanlık Dünya” sergisi, Salt Galata’da sanatseverlerin ziyaretine açıldı. 1953 yapımı, Metin Erksan’ın yönettiği ve Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun senaryosunu yazdığı aynı adlı filme odaklanan sergi, dönemin kültürel, politik ve tarihsel yapısını gün yüzüne çıkarıyor.
Mike Bode ve Caner Yalçın’ın katkılarıyla hazırlanan sergide, filmden arşiv belgeleri, çizimler, afişler, senaryo notları ve video enstalasyonları yer alıyor. Sergi, filmin anlatısal bütünlüğünden çok, yapım süreci boyunca uğradığı dönüşümlerle ortaya çıkan “parçalı yapısını” anlamaya çalışıyor.
“Film Bir Anlatı Değil, Kültürel Nesne Olarak Ele Alınıyor”
Küratör Gülce Özkara, serginin uzun soluklu bir araştırma sürecine dayandığını belirterek şunları söyledi:
“Karanlık Dünya, Aşık Veysel’in yaşamını konu almak üzere yola çıkıyor ancak filmde kurgusal kopmalar ve ideolojik eklentilerle bambaşka bir yapıya dönüşüyor. Filmin içine Atatürk görüntüleri, okul inşaatı gibi resmi ideoloji yansımaları dahil ediliyor. Biz bu dönüşümün izini sürüyoruz.”
Özkara, serginin 1950’lerin kültürel atmosferini ve dönemin politik yönelimlerini analiz etmek açısından oldukça zengin bir zemin sunduğunu ifade etti.
“Film Üzerinde Adeta Otopsi Yaptık”
Projeye katkı sağlayan sanatçı Mike Bode ise filmi ilk kez sekiz yıl önce İstanbul’a yaptığı bir ziyarette izlediğini ve yapının dağınıklığına dikkat çekti.
“Film sansürlenmiş, yeniden çekilmiş, parçalanmış. Sanki bir Frankenstein canavarı gibi. Biz de filmi otopsiye alır gibi ele aldık, parçalarını bir araya getirip anlamaya çalıştık.” diyen Bode, sanatçı Dilek Kaya ile iş birliği içinde derinlemesine bir inceleme yürüttüklerini kaydetti.
“Filmin Hikayesi, Kendisinden Daha Etkileyici”
Sanatçı Caner Yalçın da sergide sergilenen beş farklı film kopyasını kıyaslayarak, filmin geçirdiği evrimi belgelediklerini anlattı.
“Filmin ruhu neredeyse kaybolmuş. Kesilmiş, biçim değiştirmiş, tekrar çekilmiş. Biz filmi yeniden yaratmak istemedik, ne olduğunu anlamaya çalıştık”
diyen Yalçın, eldeki kopyaları A, B, C, D ve E olarak ayırarak senaryoyu yeniden yapılandırdıklarını söyledi.
Yalçın ayrıca kayıp sahnelerin bir kısmına ulaştıklarını ve bu görüntülerin sergide görülebileceğini de belirtti.
Sergi 14 Aralık’a Kadar Ziyarete Açık
“Karanlık Dünya” sergisi, sinema tarihine eleştirel ve kavramsal bir bakış sunarken, dönemin sosyopolitik yapısını da gözler önüne seriyor. Sergi, 14 Aralık 2025’e kadar Salt Galata’da ziyaret edilebilecek.