Washington’dan Tahran’a: Anlaşma, Baskı ya da Daha Fazlası

ABD-İran hattındaki gerilim sürerken, Amerikan basınında yer alan haberler Başkan Donald Trump’ın önünde geniş bir seçenek yelpazesi bulunduğunu ortaya koydu. Buna göre Beyaz Saray’da, diplomatik çözümden askeri operasyona kadar uzanan senaryolar değerlendiriliyor.

Axios’a konuşan üst düzey ABD’li yetkililer, Trump yönetiminin İran’ın nükleer programına ilişkin çıtayı oldukça yüksek tuttuğunu belirtti. Yetkililer, İran’ın sunacağı teklifin hem Washington’daki şüphecileri hem de bölgesel aktörleri ikna etmesi gerektiğini ifade etti.

“Sıfır Zenginleştirme” Şartı

Habere göre ABD, İran topraklarında “sıfır uranyum zenginleştirme” ilkesini temel pozisyon olarak koruyor. Ancak üst düzey bir yetkili, “küçük ve sembolik” düzeyde zenginleştirme içeren bir teklifin, tehdit oluşturmadığına dair somut kanıt sunulması halinde incelenebileceğini söyledi.

Trump’a yakın isimlerin, İran’ın nükleer silaha giden hiçbir yol bırakmayan, iç politikada savunulabilir bir anlaşma sunması gerektiğini vurguladığı aktarıldı.

Askeri Seçenek Masada

Bir Trump danışmanı, Başkan’ın henüz bir saldırı kararı almadığını ancak tüm seçeneklerin masada olduğunu söyledi. Aynı kaynak, İran’ın dini lideri Ali Khamenei ve olası halefi olarak görülen oğlu Mücteba Hamaney’e yönelik senaryoların da değerlendirildiğini iddia etti.

İkinci bir kaynağın da, Hamaney ve oğluna yönelik olası bir planın haftalar önce Trump’a sunulduğunu doğruladığı belirtildi.

İran’dan Teklif Mesajı

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Tahran’ın yeni nükleer teklifinin birkaç gün içinde tamamlanacağını açıkladı. Ancak ABD ve İsrailli yetkililer, Trump’ın hafta sonu gibi erken bir tarihte askeri adım atabileceğini öne sürdü.

Financial Times’ta yer alan bir analizde ise İran’ın Washington ile yürütülen görüşmeleri bir “tuzak” olarak gördüğü ve zayıf bir anlaşma yerine uzun süreli bir çatışmaya hazırlık yaptığı iddia edildi.

Arabuluculuk Trafiği

Görüşmelere yakın kaynaklara göre Umman ve Katar, taraflara olası bir anlaşmanın her iki tarafın da iç kamuoyuna “zafer” olarak sunabileceği bir çerçevede olması gerektiği mesajını iletti. Ayrıca Körfez ülkeleri ve İsrail’in kabul edebileceği bir model üzerinde çalışıldığı ifade edildi.

ABD-İran hattındaki diplomasi ve askeri hareketlilik eş zamanlı ilerlerken, önümüzdeki günlerin kritik kararlar açısından belirleyici olacağı değerlendiriliyor.