İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları ve bunun bölgesel sınırları aşan etkileri, Doha’da düzenlenen 17. Al Jazeera Forumu’nun ana gündem maddesi oldu. Foruma katılan siyasetçiler ve üst düzey yetkililer, yaşananların uluslararası normların hızla aşınmasına yol açtığını, küresel güç dengelerini yeniden şekillendirdiğini ve dünya genelinde istikrarsızlık riskini artırdığını dile getirdi. Buna karşın, savaşın Filistin meselesini yeniden küresel diplomasinin merkezine taşıdığı da vurgulandı.
“Gazze’de yaşananlar bir soykırımdır”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Umman’da ABD ile yürütülen dolaylı temasların ardından katıldığı forumda, Filistin meselesini Orta Doğu’nun geleceğini belirleyen temel stratejik konu olarak tanımladı. Araghchi, Gazze’de yaşananların sıradan bir savaş olmadığını belirterek, bunun sivilleri hedef alan sistematik bir yıkım ve “soykırım” olduğunu söyledi. Yaşananların insanlığın vicdanını yaraladığını ifade eden Araghchi, küresel güçlerin sivillere yönelik saldırıları önlemedeki yetersizliğine dikkat çekti.
İsrail’in politikalarının daha geniş bir “yayılmacı proje”nin parçası olduğunu savunan Araghchi, bunun komşu ülkeleri zayıflatmayı ve bölgede kalıcı eşitsizlik yaratmayı hedeflediğini kaydetti. İsrail’in 2025 yılı boyunca Filistin, Lübnan, Suriye, Yemen, Katar ve İran dahil olmak üzere birçok noktada saldırılar gerçekleştirdiğini hatırlattı.
Yaptırım ve silah ambargosu çağrısı
İranlı Bakan, uluslararası topluma İsrail’e karşı kapsamlı ve hedefli yaptırımlar uygulanması, derhal silah ambargosu getirilmesi ve uluslararası hukuk ihlallerinin hesap sorulması çağrısında bulundu. Filistin meselesinin yalnızca insani değil, aynı zamanda stratejik bir sorun olduğunu belirten Araghchi, bölgesel istikrarın ancak işgalin sona ermesiyle sağlanabileceğini ifade etti.
Forum sonrasında Al Jazeera Arapça’ya konuşan Araghchi, ABD ile yapılacak ikinci tur görüşmelerin yakın zamanda gerçekleşmesi konusunda mutabakat bulunduğunu söyledi. İran’ın barışa da savaşa da hazır olduğunu vurgulayan Araghchi, olası bir çatışmada komşu ülkeleri değil, bölgede konuşlu ABD üslerini hedef alacaklarını dile getirdi.
“Gazze yeniden işgal edilmek isteniyor”
Al Jazeera Media Network Yönetim Kurulu Başkanı Şeyh Hamad bin Thamer Al Thani ise açılış konuşmasında, İsrail’in saldırılarının Filistin meselesinde bir dönüm noktası olduğunu söyledi. İsrail’in Gazze’yi yeniden işgal etmeyi, halkını yerinden etmeyi ve Batı Şeria’da benzer adımlar atarak Filistin devletinin kurulmasını engellemeyi amaçladığını ifade etti. Al Thani ayrıca, Gazze’de görev yapan gazetecilerin ağır bedeller ödediğini vurgulayarak, Al Jazeera muhabirlerinin yalnızca gerçeği dünyaya duyurdukları için hedef alındığını söyledi.
“Uluslararası düzen çözülüyor”
Somali Cumhurbaşkanı Hassan Sheikh Mohamud da konuşmasında, Gazze savaşıyla birlikte uluslararası sistemin temellerinin zayıfladığını belirtti. İki devletli çözüm temelinde adil ve kalıcı bir çözüm bulunmaması halinde istikrarsızlığın süreceği uyarısında bulunan Mohamud, Kızıldeniz’de artan gerilimlerin de küresel ticaret ve güvenliği tehdit ettiğini kaydetti.
“Tarihi bir kırılma yaşıyoruz”
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ise Gazze’de yaşananları küresel siyasetteki derin dönüşümün en çarpıcı örneği olarak nitelendirdi. Uluslararası kurumların işlevini yitirdiğini belirten Duran, adaletin küresel sistemin temel ilkesi haline gelmediği sürece kalıcı istikrarın mümkün olmayacağını söyledi. Gazze’deki yıkımın, zorla yerinden etme girişimlerinin ve insani çöküşün derhal durdurulması gerektiğini vurguladı.

