Nöbetçi Eczaneler
Mesud Pezeşkiyan, ABD ile ilişkilerin yeniden diyalog zeminine taşınabileceğine dair şimdiye kadarki en net mesajını verdi. Reformist kimliğiyle bilinen Pezeşkiyan, ülkesinin dışişleri bakanına Amerika Birleşik Devletleri ile “adil ve hakkaniyetli müzakereler” yürütülmesi talimatı verdiğini açıkladı. Bu açıklama, İran’ın son aylarda yaşanan iç karışıklıklar ve sert güvenlik müdahalelerinin ardından diplomasiye kapıyı tamamen kapatmadığını gösteren önemli bir işaret olarak değerlendirildi.
Uzmanlara göre bu çıkış, aynı zamanda Türkiye’nin ev sahipliğinde yapılması planlanan görüşmelere Tahran’ın katılabileceğine yönelik ilk açık sinyal niteliği taşıyor.
Aynı Saatlerde Askerî Gerilim
Ancak diplomasi mesajlarıyla eş zamanlı olarak sahadaki gerilim de tırmandı. ABD Donanması, sabaha karşı İran’a ait bir insansız hava aracının bir Amerikan uçak gemisine “agresif şekilde” yaklaştığını ve düşürüldüğünü duyurdu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’na göre Shahed-139 tipi İHA, uluslararası sularda bulunan USS Abraham Lincoln’e yaklaşmayı sürdürünce bir F-35C savaş uçağı tarafından vuruldu.
Aynı gün içinde İran Devrim Muhafızları’na ait sürat teknelerinin Hürmüz Boğazı’nda ABD bayraklı bir ticari gemiyi durdurmaya çalıştığı da bildirildi. İran tarafı ise bu iddialara ilişkin resmi bir doğrulama yapmadı.
Türkiye Arabuluculuk İçin Devrede
Washington cephesinden gelen açıklamalarda, yaşanan askerî olaylara rağmen müzakere ihtimalinin tamamen rafa kalkmadığı vurgulandı. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un bu hafta Türkiye’de İranlı yetkililerle görüşme ihtimalini araştırdığını söyledi. Leavitt, “Başkan diplomasiye öncelik verir, ancak bunun için karşılıklı irade gerekir” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin yanı sıra Umman, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin dışişleri bakanlarının da olası görüşmelere davet edildiği belirtiliyor.
Nükleer Gündem Belirleyici
Görüşmelerin ana başlığının İran’ın nükleer programı olması bekleniyor. Pezeşkiyan yönetiminin bu süreçte, ülkenin dini lideri Ali Hamaney’in onayını da aldığı kulislerde dile getiriliyor. Buna karşın ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması ve balistik füze programının sınırlandırılması gibi kapsamlı talepleri masaya getirmesi bekleniyor.
Yaşanan son gelişmeler, Ortadoğu’da askeri tansiyon ile diplomatik arayışların aynı anda ilerlediği karmaşık bir sürecin yaşandığını ortaya koyuyor.