ABD Başkanı Donald Trump, İran’la yürütülen diplomatik temaslara ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Oval Ofis’te düzenlenen bir imza töreninde konuşan Trump, İran’la görüşmelerin devam ettiğini belirterek, “Bir anlaşmaya varmak isterim. Eğer anlaşabilirsek bu çok iyi olur, ancak anlaşamazsak muhtemelen kötü şeyler olacak” ifadelerini kullandı.
Trump, İran’a doğru ilerleyen “çok büyük” Amerikan gemilerinin bulunduğunu da dile getirirken, Washington’un askeri ve diplomatik seçenekleri aynı anda masada tuttuğu mesajını verdi. Olası olumsuz senaryolara ilişkin ayrıntı vermekten kaçınan Trump, “Bunu size söylemem aptalca olurdu” diyerek sürecin hassasiyetine işaret etti.
İran-ABD Temasları İstanbul’a Taşınıyor
Öte yandan diplomasi trafiği hız kazanmış durumda. Reuters haber ajansına konuşan İranlı ve Amerikalı diplomatlar, ABD’nin özel temsilcisi ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin 6 Şubat’ta İstanbul’da bir araya geleceğini açıkladı.
Bölgedeki bir diplomatik kaynak, nükleer müzakereleri canlandırmayı amaçlayan görüşmelere Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır’dan temsilcilerin de katılacağını belirtti. Görüşmelerin ikili ve çok taraflı formatlarda yapılacağı ifade edildi.
Trump daha önce yaptığı açıklamalarda, İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemek için Tahran’la “ciddi” görüşmeler yürüttüklerini söylemiş, ancak anlaşmanın içeriğine dair ayrıntı paylaşmamıştı. Beyaz Saray’daki açıklamasında Trump, İran’a anlaşma için sınırlı bir süre tanındığını da vurgulamıştı.
İran Cephesinden Mesajlar
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani, müzakereler için bir çerçevenin oluşturulduğunu ve ilerleme kaydedildiğini duyurdu. Laricani, “Savaş senaryolarının aksine, yapısal düzenlemelerde mesafe alıyoruz” dedi.
Reuters’a konuşan İranlı bir yetkili ise diplomasinin sürdüğünü ancak görüşmelerin başlaması için ABD’nin bölgedeki askeri varlığını azaltması gerektiğini savundu. Yetkili, “Şu anda top Trump’ın sahasında” ifadesini kullandı.
Rusya’dan Nükleer Aracılık Teklifi
Rusya da İran ile ABD arasındaki gerilimi düşürmeye yönelik adımlar atıyor. Reuters’a göre Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Moskova’nın İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunu alarak sivil nükleer yakıta dönüştürme ve depolama teklifini yinelediğini açıkladı.
Ancak yarı resmi Tasnim haber ajansına göre, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nden bir yetkili, Tahran’ın uranyumu ülke dışına göndermeyeceğini belirtti. Konsey Başkan Yardımcısı Ali Bakeri Kani, bu teklifin olası görüşmelerde gündeme alınmayacağını söyledi.
Türkiye’den Kolaylaştırıcı Rol Vurgusu
Bölgede tansiyonun yükselmemesi için Türkiye de diplomatik temaslarını artırdı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İranlı mevkidaşı Arakçi ile yaptığı görüşmede müzakere masasının önemine dikkat çekti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı telefon görüşmesinde, Türkiye’nin İran ile ABD arasında kolaylaştırıcı rol üstlenmeye hazır olduğunu vurguladı. Erdoğan, Ankara’da bulunan Arakçi ile de yüz yüze görüşerek diplomatik sürece destek mesajı verdi.
Ukrayna-Rusya Gündemi
Trump, aynı konuşmada Rusya-Ukrayna barış sürecine de değinerek, “Bence Ukrayna ve Rusya ile çok iyi gidiyoruz. Belki yakında iyi haberler alırız” dedi. Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’den aşırı soğuk hava koşulları nedeniyle Ukrayna’ya yönelik saldırıların geçici olarak durdurulmasını istediğini ve bu talebin kabul edildiğini de yineledi.

