Nöbetçi Eczaneler
ABD yönetimi, küresel teknoloji savaşında elini güçlendirecek kapsamlı bir adım atarak yarı iletken tedarik zincirini yeniden şekillendirmeyi hedefliyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’nin yeniden imarı amacıyla oluşturduğu “Barış Heyeti”ne dahil ülkeler, bu kez Washington öncülüğünde kurulan yeni çip koalisyonu Pax Silica çatısı altına davet ediliyor.
Planın merkezinde, yarı iletken üretimi ve yapay zekâ teknolojileri açısından kritik öneme sahip tedarik hatlarında Çin’e olan bağımlılığı asgari seviyeye indirmek bulunuyor. Vietnam ve Endonezya gibi stratejik hammadde kaynaklarına sahip ülkelerin sürece dahil edilmesi, ABD’nin bu hedefteki en önemli kozları arasında gösteriliyor.
Hindistan’ın katılımı bekleniyor
Hudson Enstitüsü’nde düzenlenen toplantıda konuşan ABD Dışişleri Bakanlığı Ekonomik İşlerden Sorumlu Müsteşarı Jacob Helberg, Pax Silica’nın mevcut dokuz üyesine ek olarak Hindistan’ın şubat ayında koalisyona katılmasının beklendiğini açıkladı.
Halihazırda Avustralya, Yunanistan, İsrail, Japonya, Katar, Güney Kore, Singapur, Birleşik Arap Emirlikleri ve Birleşik Krallık’ın imzacısı olduğu girişimin, daha da genişletilmesi planlanıyor. Helberg ayrıca Vietnam, Endonezya, Kazakistan, Azerbaycan ve Moğolistan gibi kritik mineraller açısından zengin ülkelerle “Barış Heyeti” üzerinden temasların sürdüğünü doğruladı.
“Amazon Prime modeli” benzetmesi
Pax Silica’nın temel amacını, “yapay zekâ teknolojilerinin belkemiğini oluşturan donanımlarda Çin’e bağımlılığı azaltmak” şeklinde tanımlayan Helberg, girişimi bir “ekonomik güvenlik koalisyonu” olarak nitelendirdi. Sistemin işleyişini Amazon Prime’ın lojistik altyapısına benzeten Helberg, 7/24 çalışan yapay zekâ destekli bir tedarik modeli kurduklarını söyledi.
Bu modelin, talebi önceden öngören, hatalarını kendi kendine düzelten ve kaynakları coğrafi olarak en verimli şekilde dağıtan bir yapı sunacağını vurgulayan Helberg, mevcut küresel tedarik zincirinin çok ötesine geçileceğini savundu.
“Silikon artık rekabetin ana cephesi”
ABD’nin geçmişte savunduğu “ekonomik entegrasyon jeopolitik istikrar getirir” yaklaşımının geçerliliğini yitirdiğini belirten Helberg, küresel tedarik zincirinin tarafsız bir ticaret alanı olmadığını dile getirdi. “Akıllı telefonlardan en gelişmiş savunma sistemlerine kadar her şeye güç veren silikon, artık stratejik rekabetin ana sahnesi haline geldi” ifadelerini kullandı.
Avrasya ülkeleri için zor denge
Bu kapsamlı hamle, hem ABD hem Çin hem de Rusya ile dengeli ilişkiler yürütmeye çalışan Avrasya ülkeleri açısından önemli bir sınav olarak görülüyor. Davos’ta düzenlenen Barış Heyeti açılışında Trump ile sahneye çıkan 19 ülkeden 10’unun, kısa süre önce Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in askeri geçit törenine katılmış olması dikkat çekiyor.
Aralarında Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Endonezya’nın da bulunduğu bu ülkelerin, Pax Silica aracılığıyla Çin’e karşı oluşturulan ekonomik cepheye ne ölçüde yaklaşacağı merak konusu. Uzmanlara göre Pax Silica, Trump yönetiminin bu ülkeleri Washington merkezli yeni tedarik zincirine çekmek için kullanacağı en kritik platformlardan biri olacak.