Nöbetçi Eczaneler
Keir Starmer, İngiltere ile Çin arasında son yıllarda zayıflayan ilişkileri onarmak amacıyla üç günlük resmi ziyaret için Çin’e gitti. Bu ziyaret, bir İngiliz başbakanın Xi Jinping ile Pekin’de yaptığı ilk temas olması bakımından da dikkat çekiyor; zira son ziyaret 2018’de dönemin Başbakanı Theresa May tarafından gerçekleştirilmişti.
Starmer, Pekin’de Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Başbakan Li Qiang ile bir araya geldi. Görüşmelerin ardından iki taraf, İngiltere–Çin ilişkilerinin “kapsamlı stratejik ortaklık” temelinde ilerlemesi gerektiği yönünde mesajlar verdi. Xi Jinping, geçmiş yıllarda yaşanan gerilimlerin iki ülkenin de çıkarına olmadığını vurgulayarak, “Küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde diyalog ve iş birliği dünya barışı ve istikrarı için hayati” ifadelerini kullandı.
Ekonomi ve İş Dünyası Odakta
Starmer’in ziyaretinin önemli ayaklarından biri ekonomi oldu. İngiliz başbakan, temaslarının ardından Şanghay’a geçerek İngiliz ve Çinli iş dünyası temsilcileriyle buluşacak. Heyette, HSBC, GSK, Jaguar Land Rover gibi büyük şirketlerin yanı sıra İngiltere Ulusal Tiyatrosu’nun da aralarında bulunduğu yaklaşık 60 kurum temsilcisi yer alıyor. Starmer, ziyaret öncesinde yaptığı açıklamalarda Çin pazarında İngiliz şirketleri için “önemli fırsatlar” bulunduğunu dile getirdi.
İngiltere ekonomisi, Brexit sonrası dönemde büyüme ve yatırım açısından zor bir süreçten geçiyor. ABD merkezli araştırmalara göre Brexit’in İngiltere ekonomisinde ciddi bir daralmaya yol açtığı, yatırım ve istihdamda kalıcı kayıplar yarattığı belirtiliyor. Bu tablo, Londra yönetimini Çin gibi büyük pazarlara daha fazla yönelmeye iten faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
Neden İlişkiler Yeniden Kurulmak İsteniyor?
Starmer, Çin ziyaretini “zorunlu bir pragmatizm” olarak tanımlıyor. İnsan hakları ve ulusal güvenlik konularında çekincelerin sürdüğünü vurgulayan Starmer, buna rağmen Çin’in küresel sistemde vazgeçilmez bir aktör olduğuna dikkat çekti. “Anlaşamadığımız alanlarda da konuşabilmeli, iş birliği yapabileceğimiz konuları ise cesaretle değerlendirmeliyiz” diyen Starmer, bu yaklaşımın İngiltere’nin ulusal çıkarlarına hizmet ettiğini savundu.
Gerginliklerin Arka Planı
İngiltere–Çin ilişkileri, özellikle 2019’daki Hong Kong protestoları ve ardından Pekin’in ulusal güvenlik yasasını yürürlüğe koymasıyla ciddi şekilde gerilmişti. Londra yönetimi, Hong Kong vatandaşları için özel göç programları başlatmış, bu da Pekin’in sert tepkisine yol açmıştı. Ayrıca casusluk iddiaları ve Çin’in Rusya’ya yakın tutumu da ikili ilişkileri zedeleyen unsurlar arasında yer aldı.
Güvenlikte Sınırlı İş Birliği
Ziyaret kapsamında güvenlik başlığında da sınırlı iş birliği mesajları verildi. İngiltere Başbakanlık Ofisi, Çin ile sentetik uyuşturucu ticaretiyle mücadele ve insan kaçakçılığına karşı istihbarat paylaşımı konusunda mutabakata varıldığını duyurdu. Buna göre, küçük bot motorlarının suç şebekelerinin eline geçmesini önlemek için Çinli üreticilerle doğrudan temas kurulacak.
Starmer’in Çin ziyareti, küresel dengelerin hızla değiştiği bir dönemde İngiltere’nin dış politikada yeni bir denge arayışına girdiğinin işareti olarak yorumlanıyor.