Türkiye’nin ilk yerli kuantum bilgisayar projesiyle birlikte kuantum teknolojilerinin enerji sektöründe verimlilik ve güvenliği artıracak uygulamaları hız kazanıyor. Şebeke yönetimi, siber güvenlik, üretim optimizasyonu gibi karmaşık problemler, kuantum hesaplama sistemleriyle çok daha kısa sürede çözülebilecek.
TOBB ETÜ bünyesinde geliştirilen QuanT projesinin yürütücüsü Prof. Dr. Ali Bozbey, kuantum bilgisayarların enerji sektöründe kritik dönüşüm sağlayacağını vurguladı.
Yenilenebilir Enerjide Dengeyi Kuantum Sağlayacak
Yenilenebilir enerji kaynaklarının şebekeye entegrasyonu, dengesiz ve tahmin edilemez üretim sorunlarını da beraberinde getiriyor. Güneş ve rüzgar gibi kaynakların üretim sürekliliği klasik sistemlerle zor planlanırken, kuantum bilgisayarlar bu kompleks sistemleri modelleyerek arz-talep dengesini anlık olarak optimize edebiliyor.
Prof. Dr. Bozbey, “Elektrikli araçlar gibi yeni yükler şebeke dengesini bozuyor. Kuantum hesaplama ile bu yükler öngörülebilir hale getirilecek” dedi.
Enerji Güvenliği İçin Yeni Nesil Şifreleme Sistemleri
Kuantum teknolojileri yalnızca verimliliği değil, siber güvenliği de güçlendirecek. Bozbey, klasik şifreleme sistemlerinin kuantum bilgisayarlar karşısında yetersiz kalacağını belirterek, kuantuma dayanıklı kriptografi çözümlerinin kaçınılmaz olduğunu söyledi.
Elektrik şebekeleri için hem donanımsal kuantum anahtar dağıtımı, hem de yazılımsal kuantuma dayanıklı algoritmalar gündeme gelecek.
Enerji, Malzeme ve Üretim Süreçlerinde Devrim
Kuantum bilgisayarların sağladığı ileri düzey hesaplama kabiliyetleri, malzeme geliştirme süreçlerini de kökten değiştirecek. Özellikle güneş hücreleri, batarya teknolojileri ve gübre üretiminde enerji verimliliğini artıracak yeni malzeme tasarımları, kuantum simülasyonları sayesinde mümkün olacak.
Bozbey, “Klasik bilgisayarların çözümleyemediği molekül yapıları kuantum sistemlerle analiz edilebilecek. Bu, sadece enerji değil, tarım ve çevre teknolojilerinde de çığır açacak” diye konuştu.
Türkiye İlk 15 Ülke Arasında
Dünya genelinde kuantum hesaplama yatırımlarının 50 milyar dolara ulaştığını belirten Bozbey, “Kendi kuantum bilgisayarını üreten 10-15 ülke var. Türkiye artık bu ligde” dedi. TOBB ETÜ’de kurulan Süperiletken Kuantum Elektroniği Laboratuvarı, ASELSAN ve Savunma Sanayii Başkanlığı desteğiyle Türkiye’nin kuantum teknolojilerinde öncü olmasını hedefliyor.
Bozbey, savunma, ilaç ve finans gibi sektörlerde de kuantum uygulamalarının hızla yayılacağını, enerji alanında ise kuantumun en büyük etkisinin maliyetleri düşürmek ve güvenliği artırmak olacağını vurguladı.

