İran: Saldırıya Uğrayan Nükleer Tesislere UAEA Denetimi Olmaz

İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami, saldırıya uğrayan nükleer tesislerin denetlenebilmesi için öncelikle bir uluslararası protokolün bulunması gerektiğini, aksi halde bu tesislerin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) denetimine açılmayacağını açıkladı.

İranlı Öğrenciler Haber Ajansı’na (ISNA) konuşan İslami, ülkesinin UAEA ile iş birliğini sürdürdüğünü ancak son saldırılar sonrası bazı tesislere erişime izin verilmeyeceğini belirtti. “Saldırıya uğramayan tesislere denetim izni verdik. Ancak saldırıya uğrayanlar için bir protokol olmadan bu mümkün değil” ifadelerini kullandı.

“UAEA, Saldırıları Kınamadı”

İslami, UAEA’nın, İsrail ve ABD tarafından İran’ın nükleer tesislerine düzenlenen saldırıları kınamamasını eleştirerek, bu durumun Ajansın güvenilirliğini sorgulatır hale getirdiğini söyledi. “Bu tür saldırıları ne kınayan, ne de buna karşı bir talimatnameye sahip olan Ajansın, saldırıya uğrayan tesislerde denetim hakkı yoktur” diyerek tepki gösterdi.

Grossi: “Natanz, Fordo ve İsfahan Kritik Önemde”

UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, kısa süre önce yaptığı açıklamada, Ajansın İran’daki bazı tesislerde denetimlere yeniden başladığını ancak en kritik üç tesis olan Natanz, Fordo ve İsfahan’a halen erişim sağlanamadığını dile getirmişti.

Grossi, bu tesislerde yüksek miktarda nükleer malzeme ve ekipman bulunduğunu belirterek, denetimlerin yeniden başlamasının küresel güvenlik açısından büyük önem taşıdığını ifade etmişti.

İsrail ve ABD’den Geniş Çaplı Saldırılar

İran’ın açıklamaları, İsrail ve ABD tarafından 13-22 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilen ağır saldırıların ardından geldi. İsrail, 13 Haziran’da İran’ın çeşitli şehirlerinde nükleer tesisleri ve üst düzey askeri yöneticileri hedef almıştı. Bu saldırılarda İran Genelkurmay Başkanı, Devrim Muhafızları Komutanı, üst düzey generaller ve 9 nükleer bilim insanı hayatını kaybetmişti.

ABD ise 22 Haziran’da Natanz, Fordo ve İsfahan’daki üç önemli nükleer tesisi vurmuş, İran ise buna karşılık olarak Katar’daki El-Udeyd Hava Üssü’ne misilleme yapmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, 24 Haziran’da İran ile İsrail arasında ateşkesin sağlandığını duyurmuştu.

İran: Yeni Bir Çerçeve Olmadan Denetim Olmaz

İran, yaşanan saldırılar sonrasında nükleer faaliyetlerine dair şeffaflığı sadece belirli sınırlar içinde sürdüreceğini belirtiyor. Muhammed İslami’nin açıklamaları, Tahran’ın, güvenlik garantileri ve yeni bir uluslararası protokol olmadan UAEA’ya kapsamlı erişim izni vermeyeceği mesajını açık biçimde ortaya koyuyor.