İran’da uzun süredir devam eden kuraklık, başkent Tahran başta olmak üzere ülkenin dört bir yanında su krizini derinleştirdi. Barajlardaki doluluk oranlarının hızla düşmesiyle birlikte yetkililer, kısıtlama ve acil önlem planlarını devreye almaya başladı.
Yeni su yılının başlamasının üzerinden 40 gün geçmesine rağmen İran genelinde yeterli yağış alınamadı. İran Meteoroloji Kurumu, 2025 sonbaharını “son 60 yılın en kurak dönemi” olarak tanımlarken, Tahran dahil 20 eyalette neredeyse hiç yağmur kaydedilmedi.
Tahran’ın Su Kaynakları Tükeniyor
Enerji Bakanlığı verilerine göre, ülke genelindeki barajların ortalama doluluk oranı uzun vadeli ortalamanın %35 altında. Tahran’a su sağlayan Emir Kebir Barajı’nda yalnızca 14 milyon metreküp su kaldı. Bu, barajın kapasitesinin sadece %8’ine denk geliyor ve başkente iki haftadan az içme suyu sağlayabiliyor. Latyan Barajı’nda ise kasım sonuna kadar benzer bir tablo öngörülüyor.
Beş ana barajdan sadece Taleghan kısmen faal durumda. Tahran’da bazı mahallelerde haftada iki gece boyunca su kesintileri uygulanıyor. Resmi açıklamalarda “geçici arıza” olarak belirtilen kesintiler, fiilen karne uygulamasına dönüştü.
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan: “Yağmazsa Tahran’ı tahliye edebiliriz”
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, yağışların gecikmesi halinde “zorunlu su kısıtlaması ve bazı bölgelerin geçici tahliyesi”nin gündeme gelebileceğini söyledi. Pezeşkiyan’ın “Yağmur yağmazsa Tahran’ı tahliye etmeliyiz” açıklaması ülkede tartışmalara yol açtı.
20 Eyalette Yağış Yok, Yeraltı Suları da Bitiyor
Hiç yağış almayan eyaletler arasında Tahran, İsfahan, Kirman, Huzistan, Fars, Kürdistan ve Sistan-Beluçistan gibi kritik bölgeler yer alıyor. Bu alanların çoğunda yeraltı su seviyeleri de kritik eşiğin altına düşmüş durumda.
Meşhed’de Baraj Seviyesi %3’ün Altına Geriledi
Tahran’ın ardından en kritik durum Meşhed’de yaşanıyor. Şehirdeki barajların doluluk oranı %3’ün altına indi. Meşhed Su ve Kanalizasyon Şirketi Genel Müdürü Hüseyin İsmailiyan, su tasarrufunun artık bir tercih değil zorunluluk olduğunu vurguladı.
Uzmanlar Uyarıyor: Yağış Beklenmiyor
İran Meteoroloji Kurumu, aralık ortasına kadar ülke genelinde ciddi yağış beklenmediğini duyurdu. Yalnızca batı bölgelerde hafif sağanak geçişleri öngörülüyor. Yetkililer ise bu sürecin daha yoğun su kesintilerini beraberinde getireceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Tahran’da Su Tüketimi Avrupa’nın Üç Katı
Tahran’daki su kaybının %25’lere ulaştığı belirtilirken, inşaat sektöründe yılda 30 milyon metreküp içme suyu harcanıyor. Kişi başı günlük su tüketiminin 250 litreye çıktığı Tahran’da, Avrupa ortalamasının çok üzerinde bir tablo söz konusu.
Enerji Bakanı Abbas Aliabadi, Lar Barajı’ndan acil su transferi için çalışmaların sürdüğünü açıklarken, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Rıza Arif ise halkın katılımı olmadan krizin aşılamayacağını dile getirdi.
Krizin Nedeni Sadece Kuraklık Değil
Uzmanlara göre İran’daki su krizinin temelinde yalnızca yağış azlığı değil, yıllardır süren plansız su yönetimi de yatıyor. Verimsiz tarımsal sulama yöntemleri, yeraltı suyunun aşırı tüketimi, kontrolsüz şehirleşme ve iklim değişikliği gibi faktörler, İran’ı uzun vadeli bir su stresiyle baş başa bırakmış durumda.
İran İklim Bilimi Merkezi’nin verilerine göre, aralık ortasına kadar etkili bir yağış beklenmiyor. Bu durumun mevcut kısıtlamaları daha da sertleştirebileceği, özellikle kış aylarında yaygın su kesintileri yaşanabileceği öngörülüyor.

