Nöbetçi Eczaneler
Ankara Üniversitesi doktora öğrencisi Selçuk Yalçınkaya’nın yürüttüğü araştırma kapsamında, biri yaşanabilir bölgede yer alan 4 yeni ötegezegen tespit edildi. Yalçınkaya’nın “Süper-Dünya ve Mini-Neptün Türü Ötegezegenlerin Keşfi ve Karakterizasyonu” başlıklı doktora tezi, gök biliminin önde gelen yayınlarından Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlandı.
TÜBİTAK’ın 2214-A yurt dışı doktora araştırma bursu desteğiyle bir bölümü Belçika Liege Üniversitesi’nde sürdürülen çalışma, dünya genelinden gök bilimcilerin katılımıyla gerçekleşti. Ekip, TESS Uzay Teleskobu’ndan elde edilen veriler doğrultusunda geçiş yöntemiyle 4 ötegezegenin varlığını doğruladı.
Bu gezegenler; TOI-5799 yıldızının yörüngesinde iki, TOI-1743 ve TOI-6223 yıldızlarının çevresinde ise birer olmak üzere tespit edildi. TOI-5799c adlı ötegezegen, yaklaşık 90 ışık yılı uzaklıktaki TOI-5799 yıldızının yaşanabilir kuşağında yer alıyor.
“TOI-5799c, Atmosfer Analizine Uygun İlk Adaylardan”
Selçuk Yalçınkaya, TESS verilerinden elde edilen geçiş sinyallerinin, Dünya’daki teleskoplarla doğrulandığını belirtti. TOI-5799c’nin, Dünya’dan yüzde 70 daha büyük, karasal yapıya sahip ve yüzey sıcaklığının sıvı suyun varlığına izin verecek düzeyde olduğuna dikkat çekti. Ayrıca bu gezegenin, yıldızının etrafındaki dönüşünü 14 günde tamamladığı ve yaşanabilir bölgenin iç sınırında yer aldığı vurgulandı.
Yalçınkaya, “Bu gezegenin atmosferinde yaşam izleri olabileceğini düşünüyoruz. James Webb Uzay Teleskobu ile yapılacak gözlemlerle bu ihtimal daha net anlaşılabilir. Karasal yapıda olup atmosfer tespiti yapılabilecek nadir adaylardan biri.” dedi.
Sıcak Neptün ve Süper-Dünya Tipi Gezegenler
Araştırmada tespit edilen diğer ötegezegenler arasında TOI-6223b sıcak-Neptün olarak adlandırılırken, TOI-1743b ise Süper-Dünya kategorisinde yer aldı. TOI-1743b’nin yıldızına çok yakın olması nedeniyle atmosferini kaybetmiş olabileceği ifade edildi.
TOI-5799 sisteminde yer alan diğer ötegezegen TOI-5799b ise yıldızına oldukça yakın bir yörüngede dolanıyor ve bu nedenle yaşanabilirlik ihtimali düşük.
Prof. Dr. Baştürk: “James Webb’in Hedefleri Arasında Yer Alabilir”
Selçuk Yalçınkaya’nın danışmanı Prof. Dr. Özgür Baştürk, TOI-5799c’nin, James Webb Uzay Teleskobu’nun gözlem listesine alınabilecek öncelikli adaylardan biri olduğunu belirtti. Baştürk, “Karasal yapıya sahip ve atmosferi gözlemlenebilecek az sayıda gezegen var. TOI-5799c, bunların başında geliyor.” açıklamasında bulundu.
Türkiye’den Şili’ye, Meksika’dan Kanarya Adaları’na kadar 20’ye yakın teleskopla yürütülen çalışmada, Türk gök bilimci Yalçınkaya’nın liderlik etmesi uluslararası bilim dünyasında dikkat çekti.