Nöbetçi Eczaneler
2025 Nobel Kimya Ödülü, “metal-organik çerçeve (MOF)” adı verilen yeni nesil moleküler yapıların geliştirilmesine katkı sağlayan Japon Susumu Kitagawa, Avustralyalı Richard Robson ve ABD’li Omar M. Yaghi’ye verildi.
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından yapılan açıklamada, ödülün sahiplerinin geliştirdiği bu özel yapılar sayesinde moleküllerin girip çıkabileceği boşluklar içeren gözenekli sistemlerin su arıtımı, karbon tutumu ve hidrojen depolama gibi birçok alanda kullanılabildiği ifade edildi.
Metal-Organik Çerçeveler Nedir?
Kitagawa, Robson ve Yaghi’nin geliştirdiği metal-organik çerçeveler, yüksek yüzey alanına sahip, gözenekli kristal yapılardır. Bu yapıların dikkat çekici özelliği, küçük molekülleri seçici biçimde yakalayabilmeleri. Bu teknoloji;
Çöl havasından içme suyu üretimi
Sudaki kirleticilerin arıtılması
Karbondioksit yakalama
Hidrojen gibi gazların depolanması
gibi kritik çevresel ve endüstriyel alanlarda çığır açan uygulamalara imkan sağlıyor.
Nobel Kimya Ödülü Sahiplerinin Özgeçmişleri
🔹 Susumu Kitagawa:
1951’de Kyoto’da doğan Japon bilim insanı, Kyoto Üniversitesi’nde doktorasını tamamladı. 1998’de aynı üniversitenin Sentetik Kimya ve Biyolojik Kimya Bölümünde profesör oldu. 2007’de “Entegre Hücre-Malzeme Bilimleri Enstitüsü”nü kurdu.
🔹 Richard Robson:
1937’de İngiltere’de doğdu. Oxford mezunu olan Robson, ABD’de doktora sonrası çalışmalar yürüttükten sonra kariyerini Avustralya’daki Melbourne Üniversitesi’nde sürdürdü.
🔹 Omar M. Yaghi:
1965 doğumlu Ürdün kökenli Amerikalı bilim insanı, Illinois Üniversitesi’nde doktorasını yaptı. Harvard’da görev aldıktan sonra Berkeley’de profesör olarak çalışmaya başladı. Aynı zamanda “Berkeley Küresel Bilim Enstitüsü”nün kurucu direktörlüğünü yürütüyor.
Nobel Ödülleri Hakkında
1901 yılından bu yana verilen Nobel Ödülleri, Alfred Nobel’in vasiyeti doğrultusunda insanlığa hizmet eden kişi ve kurumlara sunuluyor. Kimya, Fizik, Tıp, Edebiyat ve Barış olmak üzere beş ana kategoride dağıtılan ödüllere 1969’da Ekonomi dalı da eklendi.
Ödüller her yıl 10 Aralık tarihinde, Alfred Nobel’in ölüm yıl dönümünde düzenlenen resmi törenle sahiplerine takdim ediliyor.