Nöbetçi Eczaneler
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile Bağdat hükümeti arasında varılan ve 27 Eylül 2025’te yürürlüğe giren anlaşmayla birlikte, yaklaşık 30 aydır askıda olan petrol ihracatı yeniden başladı. İlk etapta günlük 190 bin varil petrol Ceyhan Limanı üzerinden dünya pazarlarına ihraç edilecek. Uzmanlara göre bu gelişme, yalnızca Irak ve Türkiye ekonomileri için değil, aynı zamanda Avrupa’nın enerji arz güvenliği açısından da kritik bir adım.
Hedef: Günlük 1 Milyon Varil Petrol
Enerji uzmanı Dr. Rebin Samed, Ceyhan üzerinden başlayan ihracat sürecinin önümüzdeki aylarda Kerkük petrolünün de dahil edilmesiyle genişleyeceğini ve günlük 1 milyon varil petrol ihracat hedeflendiğini belirtti. Samed’e göre bu miktar, Irak federal hazinesi için yılda yaklaşık 5 milyar dolarlık gelir sağlayabilir.
Samed, uzun yıllardır devam eden merkezi hükümet ve IKBY arasındaki petrol yetki tartışmalarının, ABD ve Türkiye’nin desteğiyle sağlanan yeni anlaşmayla geçici de olsa çözüldüğünü ifade etti. Petrol ihracatının tekrar başlaması, şirketler açısından da finansal güven ortamının yeniden tesis edilmesine katkı sunacak.
Avrupa’nın Enerji Güvenliğinde Yeni Dönem
Enerji analisti Şehriyar Şeyhler ise petrol ihracatının yeniden başlamasının, Avrupa ülkeleri için stratejik önem taşıdığını belirtti. Şeyhler, “Bu ihracat süreci, Rusya’ya olan enerji bağımlılığını azaltmak isteyen Avrupa için önemli bir alternatif yaratıyor” dedi.
Aynı zamanda ABD’nin de bu süreci desteklediğini aktaran Şeyhler, Irak’ın petrolünün dünya pazarına ulaşmasının hem ekonomik hem de diplomatik ilişkiler açısından büyük katkılar sağlayacağını vurguladı.
Türkiye’nin Enerji Köprüsü Rolü Güçleniyor
Şeyhler, Ceyhan Limanı’nın aktif şekilde devreye alınmasının Türkiye’yi yeniden enerji köprüsü konumuna taşıdığını ve bu hattın sadece Irak için değil, Avrupa ve Asya arasında stratejik bir bağlantı olarak önem kazandığını ifade etti.
Türkiye’nin yıllık yaklaşık 980 bin varil petrol tükettiğini ve ithalatının önemli kısmını Rusya’dan karşıladığını hatırlatan uzmanlar, bu yeni hatta ABD’nin de destek verdiğini, çünkü Rus olmayan kaynaklara yönelimin teşvik edildiğini dile getiriyor.
Ekonomik İstikrar İçin Güvence Mekanizması Kuruldu
Anlaşma kapsamında IKBY günlük 280 bin varil üretim yapıyor; bunun 50 bini iç tüketim için ayrılırken, kalan 230 bin varil Irak Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) aracılığıyla pazarlanıyor. Ancak üretim seviyesi insansız hava aracı saldırıları gibi nedenlerle şu anda 190 bin varil civarında seyrediyor.
IKBY’nin petrol gelirleri doğrudan bölgeye aktarılmıyor; gelirler, SOMO tarafından toplanarak federal hükümetin denetiminde harcanıyor. Buna rağmen, yapılan anlaşma kapsamında şirketlerin geçmişe dönük haklarının ödenmesi için özel bir mekanizma kuruldu.
Şeyhler, anlaşmanın ilk etapta üç aylık süreyle geçerli olduğunu ancak taraflar arasındaki güvenin artmasıyla daha kalıcı bir çözüme evrilebileceğini belirtti.
Sonuç:
Irak ile Türkiye arasında yeniden canlandırılan Ceyhan petrol hattı, bölgesel ekonomiler açısından olduğu kadar küresel enerji güvenliği açısından da büyük önem taşıyor. Uzmanlara göre bu gelişme, sadece Irak ekonomisini değil, Avrupa’nın enerji arz dengesini de doğrudan etkileyecek. Türkiye ise enerji geçiş noktası olarak konumunu daha da güçlendirerek stratejik bir rol üstlenecek.