İran’da kadınlar, motosiklet ehliyeti almanın önündeki engellerin kaldırılmasını istiyor. Mevcut yasalarda kadınların motosiklet sürmesi yasaklanmasa da, ehliyet verilmemesi kadın sürücüleri trafikte para cezaları ve sigorta sorunlarıyla karşı karşıya bırakıyor.
Yasal boşluk ve uygulamadaki engeller
Trafik Yönetmeliği, tüm sürücüler için ehliyet zorunluluğu getiriyor. Ancak 2010’da çıkarılan Trafik İhlalleri Kanunu’nun 20. maddesi, motosiklet ehliyetini yalnızca erkeklere bağlayarak kadınların bu haktan fiilen yararlanmasını engelledi.
Kadınların motosiklet ehliyeti alamaması, dini kaygılar ve “İslami kıyafet yönetmeliği” tartışmalarıyla da gerekçelendirildi. Buna karşın eski Trafik Polisi yetkilileri, kaskın bu tartışmayı fiilen ortadan kaldırdığını savunuyor.
Hükümetten ilk ciddi adım
İran hükümeti, Ağustos 2024’te kadınlara motosiklet ehliyeti verilmesini sağlamak amacıyla yasa değişikliği tasarısını Meclis’e sundu. Eğer kabul edilirse, trafik polisi kadınlara da sürücü belgesi verebilecek.
Cumhurbaşkanlığı Meclis Danışmanı Kazım Dilhoş, mevcut düzenlemenin kadınların sigorta kapsamı dışında kalmasına yol açtığını belirterek, bunun hem kadın sürücüler hem de diğer trafik kullanıcıları için risk oluşturduğunu söyledi.
Kadın sürücüler: “Ehliyetsiz sürmek suç ama biz mecburuz”
İran Turing ve Otomobil Kulübü Kadınlar Komitesi Başkanı ve uluslararası ödüllü motosiklet yarışçısı Meryem Telayi, AA’ya yaptığı açıklamada, kadınların ehliyetsiz motosiklet kullanmak zorunda bırakıldığını vurguladı:
“Hepimiz biliyoruz ki ehliyetsiz araç kullanmak suç. Eğer kadınlara ehliyet hakkı verilirse bu durum suç olmaktan çıkacak, kadın sürücüler yasal güvenceye kavuşacak. Bu hem toplum için hem de trafik düzeni için büyük bir kazanç.”
Telayi, motosikletin sadece bir ulaşım değil, aynı zamanda “özgürlük ve eşitlik aracı” olduğunu belirterek, yasa değişikliğinin kadınların toplumsal yaşamında tarihi bir dönüm noktası olabileceğini söyledi.
Tartışmalar sürüyor
Meclis’teki yasa süreci devam ederken, kadınların motosiklet kullanımıyla ilgili sosyal etkinliklere dahi sınırlama getiriliyor. Geçtiğimiz günlerde Tahran’da düzenlenmek istenen “Motosikletli Kızlar Etkinliği” güvenlik güçleri tarafından iptal edildi.

