İran: Avrupa’nın “tetik mekanizmasını” kullanmaya yasal hakkı yok

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İngiltere, Fransa ve Almanya’nın 2015 nükleer anlaşması kapsamında yer alan ve BM yaptırımlarını yeniden devreye sokma imkânı tanıyan “tetik mekanizması (snapback)” tehdidine tepki gösterdi.

Başkent Tahran’daki basın toplantısında konuşan Bekayi, Avrupalı tarafların bu mekanizmayı işletmeye “ne yasal ne de ahlaki bir meşruiyetlerinin” bulunduğunu belirtti.

“Taahhütlerini yerine getirmediler”

Bekayi, Avrupa ülkelerinin anlaşmadaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle İran’ın da adım adım taahhütlerini azalttığını vurgulayarak,
“Eğer Avrupalı taraflar taahhütlerini yerine getirseydi, bugün bu sorunlarla karşılaşmazdık.” dedi.

“Psikolojik savaş aracına izin vermeyeceğiz”

İranlı Sözcü, tetik mekanizmasının olası kullanımını “vatandaşların zihninde bir psikolojik savaş aracı haline getirmeye izin vermeyeceklerini” ifade etti.

Daha önce de Bekayi, Avrupa ülkelerinin mekanizmayı işletmesi halinde Tahran’ın bunu “çatışma ile eşdeğer” göreceğini ve karşılık vereceğini açıklamıştı.

2015 Anlaşması ve ABD’nin çekilişi

İran ile BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesi ve Almanya arasında 2015’te imzalanan anlaşmayla Tahran’ın nükleer faaliyetleri sınırlandırılmış, yaptırımlar kaldırılmıştı.
ABD ise 2018’de tek taraflı olarak anlaşmadan çekilmiş ve yeniden yaptırım uygulamıştı. İran, buna karşılık yükümlülüklerini kademeli olarak durdurmuş ve yüksek düzeyde uranyum zenginleştirme faaliyetlerine yönelmişti.

NPT uyarısı

İranlı yetkililer, BM yaptırımlarının yeniden devreye girmesi halinde 1970’ten beri üyesi oldukları Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşmasını (NPT) gözden geçirebileceklerini duyurdu.