Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (ZBEÜ) Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Avrupa Uzay Ajansına ait Sentinel-2 uydularından elde edilen verileri kullanarak Türkiye’nin kuraklık haritasını çıkardı.
Kutoğlu ve ekibi, geliştirdikleri yazılımla uyduların yakın kızılötesi ve kısa dalga kızılötesi bantlarını analiz ederek bitkilerin su içeriğini ölçtü. Mayıs, haziran ve ağustos aylarının ilk 20 gününe ait veriler birleştirilerek ülkenin farklı dönemlerdeki kuraklık seviyeleri karşılaştırıldı.
“Bitkiler su stresi yaşıyor”
Prof. Dr. Kutoğlu, bu yıl yağışların yetersiz kaldığını ve Türkiye’nin ciddi kuraklıkla karşı karşıya olduğunu vurguladı. “Peyzaj alanları sararıyor, ağaçlar kuruyor. Uydu verileriyle ülke genelindeki tabloyu görmek mümkün. Toprak nemini kaybetmiş durumda ve bitkiler su stresine girmiş gibi gözüküyor.” dedi.
Analizlerde bazı bölgelerde bitki örtüsünün tamamen ortadan kalktığını belirten Kutoğlu, elde edilen haritada kırmızı renkli alanların yangınlarla yok olan bölgeleri, beyaz bölgelerin ise kuraklıktan etkilenmeyen alanları temsil ettiğini anlattı. Beyazdan kırmızıya dönen pembe tonlarının ise su içeriği azalan toprak ve bitki örtüsünü gösterdiğini ifade etti.
Çözüm: Su dostu tarım ve kent planlaması
Kuraklıkla mücadelede sadece yasal düzenlemelerin yeterli olmadığını vurgulayan Kutoğlu, tarımda suya dayanıklı bitkilerin tercih edilmesi gerektiğini söyledi. Buğday gibi çok su isteyen ürünlerin kuraklık sorununu artırabileceğini dile getiren Kutoğlu, kentlerde de peyzaj çalışmalarında az su tüketen bitkilerin kullanılmasının önemine dikkat çekti.
Kutoğlu, “Yeşil çatı uygulamaları zorunlu hale getirilmeli, binalarda açık renk boyalar ve yüksek yansıtıcılı çatı malzemeleri kullanılmalı. Belediyeler yeni yapılarda yağmur suyu toplama sistemlerini mecburi tutmalı.” önerilerinde bulundu.
“İklim değişikliğiyle yaşamayı öğrenmeliyiz”
İklim değişikliğinin geri dönüşünün olmadığını söyleyen Kutoğlu, toplumların bu yeni gerçeklikle yaşamayı öğrenmesi gerektiğini belirtti:
“İklim değişikliğini geri döndüremeyeceğiz. Buna uyum sağlamak ve gerekli önlemleri almak zorundayız.”
Prof. Dr. Kutoğlu, Türkiye’nin su kaynaklarını korumak için tarımdan kent planlamasına kadar kapsamlı önlemler alınması gerektiğini vurguladı.

