Manisa’nın Salihli ilçesinde bulunan ve UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Sardes Antik Kenti, Lidya uygarlığının izlerini ziyaretçilere açmaya hazırlanıyor. Yaklaşık 120 yıldır sürdürülen arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan Lidya dönemine ait kalıntılar, ilk kez halka gösterilecek.
Sardes, tarihte devlet güvencesinde paranın ilk basıldığı yer olarak biliniyor. Lidya Krallığı’na başkentlik yapmış kentte, bugüne dek gelen ziyaretçiler Artemis Tapınağı, Antik Çağ’ın en büyük sinagogu, Yuhanna İncili’nde geçen kilise, Roma dönemi hamam ve gimnazyum kalıntılarını görme fırsatı buluyordu.
Lidya kültürü gün yüzüne çıkacak
Antik kentte Bizans, Roma, Helenistik, Pers ve Lidya dönemine ait katmanlar üst üste bulunuyor. Ziyaretçiler şimdiye kadar Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait yapıları görürken, milattan önce 1200’lü yıllara dayanan Lidya kalıntılarının da turizme kazandırılması için hazırlık yapılıyor. Çalışmaların 2026 yılının ortasında tamamlanarak alanın ziyarete açılması planlanıyor.
Kazı Başkanı Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden Prof. Dr. Nicholas Cahill, yeni ziyaret rotasına Lidya dönemine ait yapıları ekleyeceklerini belirterek, şunları söyledi:
“Gezi patikası yapacağız. Burada Lidya sur duvarının yıkıntısını, yanmış kerpiçleri, Lidya evlerini görecekler. İlk kez Lidya şehrini, kültürünü ziyaretçiler deneyimleyecek.”
Lidya mutfağı ve cam atölyesi bulundu
Cahill, Lidya dönemine ait buluntular arasında bir mutfağın da yer aldığını aktardı. Yaklaşık 30 tabak, ocak kalıntısı, güveç kapları, demir şişler ve evin sahibi olduğu düşünülen bir yaşlı insana ait iskelet bulundu. Ayrıca, Mezopotamya kökenli olduğu değerlendirilen ve taş gibi kullanılan kırmızı renkte cam parçaları da gün yüzüne çıkarıldı.
Sardes’te Lidya seviyelerine ulaşmanın zorluğuna da değinen Cahill, üst üste yerleşmiş Bizans, Roma ve Helenistik kalıntılara zarar vermeden çalışmanın güçlüğünü vurguladı. Buna rağmen, koruma çatısı altına alınan küçük bir bölümde Lidya uygarlığının izleri ziyaretçilerin ilgisine sunulacak.

