Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Türkmenistan’ın Avaza bölgesinde düzenlenen 3. Birleşmiş Milletler Denize Kıyısı Olmayan Gelişmekte Olan Ülkeler Konferansı’nda yaptığı konuşmada, küresel pazarlara erişimde eşitliğin sağlanmasının yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınmanın ve uluslararası iş birliğinin temel şartı olduğunu belirtti.
Mirziyoyev, Özbekistan gibi denize kıyısı olmayan ülkelerin coğrafi dezavantajlarına dikkat çekerek, “Ülkemize en yakın limanlar yaklaşık 3 bin kilometre uzaklıkta. Bu durum, yüksek lojistik maliyetler ve başka ülkelerin gümrük politikalarına bağımlılığı beraberinde getiriyor.” dedi.
Dünya Bankası verilerine göre Orta Asya ülkeleri her yıl gayri safi yurtiçi hasılalarının yüzde 2’sini bu ulaşım kısıtlamaları nedeniyle kaybediyor. Bazı durumlarda lojistik maliyetler ürün fiyatının %60’ına kadar çıkabiliyor.
“Orta Asya’da entegre ulaşım ağı kuruluyor”
Mirziyoyev, güvenilir ve sürdürülebilir transit koridorlarının oluşturulmasının artık zorunlu hale geldiğini vurgulayarak, Özbekistan’ın dijitalleşme ve altyapı modernizasyonu alanında önemli adımlar attığını söyledi.
“Orta Asya’da tek bir ulaşım ve lojistik bölgesi şekilleniyor,” diyen Mirziyoyev, bölgenin Doğu-Batı ve Kuzey-Güney ekseninde önemli bir transit merkezi haline getirildiğini ifade etti.
Cumhurbaşkanı, Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolunun inşasına başlandığını, Özbekistan-Türkmenistan-İran-Türkiye hattında ise yük taşımacılığında ciddi artış yaşandığını aktardı.
Ayrıca, Özbekistan-Afganistan-Pakistan demir yolu projesinin hızlandırılmasını istediklerini söyleyen Mirziyoyev, bu hattın diğer projelerle entegre edilmesinin bölge için ekonomik fırsatlar yaratacağını vurguladı.
BM’ye iki önemli öneri
Konuşmasında uluslararası iş birliğine de dikkat çeken Mirziyoyev, Birleşmiş Milletler himayesinde Transit Garantilerine İlişkin Küresel Anlaşma geliştirilmesini önerdi. Bu anlaşma ile denize kıyısı olmayan ülkelerin limanlara ve ulaştırma altyapısına adil erişiminin sağlanabileceğini belirtti.
Ayrıca, bölge ülkelerinin lojistik entegrasyonunu teşvik etmek amacıyla uluslararası bir yatırım fonu kurulmasını öneren Mirziyoyev, bu yatırımların yıllık 40 milyar dolar seviyesinde olduğunu söyledi.
Konuşmasının sonunda Cumhurbaşkanı, “Küresel pazarlara erişim herkes için eşit olmalıdır. Bu yalnızca ekonomik bir zorunluluk değil, aynı zamanda kalkınma ve barışın temelidir.” ifadesine yer verdi.

