Nöbetçi Eczaneler
ABD’nin California eyaletinde donanmaya ait bir F-35 savaş uçağının düşmesi, 2018 yılından bu yana bu modelde meydana gelen kazaları yeniden gündeme taşıdı. Lockheed Martin tarafından üretilen F-35’ler, aradan geçen yıllarda hem maliyeti hem de güvenilirlik sorunları nedeniyle sık sık eleştiri oklarının hedefi oldu.
Anadolu Ajansı’nın derlediği bilgilere göre, 2018’den bu yana F-35 savaş uçakları 10’dan fazla büyük kazaya karıştı. Kazaların bir kısmı eğitim uçuşlarında yaşanırken, bazıları denizaşırı görevlerde meydana geldi.
Dikkat çeken bazı kazalar:
28 Eylül 2018: ABD ordusuna ait bir F-35B, South Carolina açıklarında motor arızası nedeniyle düştü. Pilot fırlatma sistemiyle kurtuldu.
9 Nisan 2019: Japonya’ya ait bir F-35A, eğitim sırasında Pasifik Okyanusu’na düştü; pilot hayatını kaybetti.
19 Mayıs 2020: Florida’daki Eglin Hava Üssü’nde F-35 iniş sırasında devrildi ve yandı.
17 Kasım 2021: İngiliz Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-35B, HMS Queen Elizabeth uçak gemisinden kalkış sırasında Akdeniz’e düştü.
4 Ocak 2022: Güney Kore’ye ait bir F-35A, inişte kartala çarpması sonucu hasar aldı.
24 Ocak 2022: Güney Çin Denizi’nde USS Carl Vinson’a iniş yapan F-35, güverteden denize düştü.
29 Mayıs 2024: New Mexico’da kalkıştan hemen sonra düşen F-35’in pilotu ağır yaralandı.
30 Temmuz 2025: Son kazada, California’daki Lemoore Donanma Hava Üssü yakınlarında bir F-35 düştü; pilot sağ kurtuldu.
Güvenilirlik ve maliyet sorunları büyüyor
ABD Operasyonel Test ve Değerlendirme Müdürlüğü’nün 2023 ve 2024 raporlarına göre, F-35 savaş uçakları güvenilirlik ve bakım kriterlerinin altında performans sergiliyor. Göreve hazır olma oranı yüzde 51’de kalırken, 2023’te F-35 filosunun bakım maliyetleri 1,58 trilyon dolara yükseldi.
ABD Savunma Bakanlığı, bu uçakları öngörüldüğünden daha az kullanmayı planlarken, 2025 raporunda test sistemlerinin geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.
Elon Musk’tan sert eleştiri
SpaceX CEO’su Elon Musk, F-35 savaş uçaklarına yönelik eleştirilerini sık sık kamuoyuyla paylaşıyor. Tasarımın “karmaşık ve maliyetli” olduğunu vurgulayan Musk, insanlı savaş uçaklarının gelecekte dronlar karşısında etkisiz kalacağını savunuyor. Musk, F-35’lerin modern savaş teknolojileri karşısında “demode” kaldığını öne sürerek, ucuz dron sürülerinin bu uçakları kolayca etkisiz hale getirebileceğini iddia ediyor.