Nöbetçi Eczaneler
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Zengezur Koridoru’na ilişkin yaptığı “endişe etmeye gerek yok” açıklaması, uzmanlar tarafından İran’ın daha yapıcı ve gerçekçi bir dış politika arayışının işareti olarak değerlendirildi. Açıklama, Tahran’ın uzun süredir karşı çıktığı koridor konusunda pozisyon değişikliğine gittiği şeklinde yorumlandı.
İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) Başkanı Doç. Dr. Serhan Afacan ve Milli İstihbarat Akademisi Başkan Yardımcısı Dr. Hakkı Uygur, Pezeşkiyan’ın bu çıkışını “pozitif angajman” ve “gerçekçi manevra” olarak tanımladı.
Afacan: “Tahran Sürecin Dışında Kalmayacağını Görüyor”
İRAM Başkanı Doç. Dr. Serhan Afacan, Pezeşkiyan’ın açıklamasını İran’ın dış politikada yeniden konumlanma çabasının bir parçası olarak değerlendirdi. “ABD ve Rusya’nın projeye olumsuz yaklaşmadığı göz önüne alınırsa, İran artık itirazlarının etkili olmayacağının farkında. Pezeşkiyan’ın açıklaması, İran’ın sürecin dışında kalmak istemediğini gösteriyor” dedi.
Afacan, İran’ın “sınırların değişmesine karşıyız” tutumunun artık Ermenistan’da bile karşılık bulmadığını belirterek, “Tahran gerçekçi bir çizgiye yöneliyor” yorumunu yaptı.
Uygur: “İran Kendi Jeopolitiğini Güçlendirmek İstiyor”
Milli İstihbarat Akademisi Başkan Yardımcısı Dr. Hakkı Uygur da açıklamayı İran’ın jeopolitik çıkarları doğrultusunda bir yeniden değerlendirme olarak nitelendirdi. “Pezeşkiyan’ın sözleri, İran’ın Zengezur Koridoru’nu doğrudan bir tehdit olarak görmediğini gösteriyor. Aksine, bu tür projelere dahil olmanın İran’ın bölgesel konumunu güçlendirebileceği fark edilmiş durumda” ifadelerini kullandı.
Uygur, İran’ın yakın geçmişte Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan ile zaman zaman yaşadığı gerginliklerin, özellikle İsrail’le yaşanan çatışma sürecinde yeniden değerlendirildiğini belirtti. “İran basınındaki bazı iddiaların aksine, bölge ülkeleri bu süreçte İran’ın güvenliğini önceleyen tutumlar sergiledi. Bu da Tahran’daki karar vericilerin algısını değiştirmiş olabilir” diye konuştu.
Kalkınma Yolu ve Zengezur Projeleri İran İçin Fırsat Olabilir
Afacan ayrıca, Pezeşkiyan’ın yardımcısı Muhammed Rıza Arif’in “komşularla iş birliği stratejik hedef” sözlerini hatırlatarak, İran’ın Kalkınma Yolu ve Zengezur Koridoru gibi projelere itiraz ederek dış politikadaki yeni stratejisini uygulayamayacağını vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Zirvesi dönüşünde yaptığı “Bu bölgenin kalkınması İran için de fırsattır” şeklindeki açıklamasına dikkat çeken uzmanlar, Pezeşkiyan’ın bu vizyonu benimsediğini dile getirdi.
Uzmanlara Göre Yeni Dönem Sinyali
Her iki uzman da Pezeşkiyan’ın açıklamasının İran’da uzun süredir devam eden “muhafazakâr izolasyoncu yaklaşım” ile “pozitif angajmana dayalı iş birlikçi çizgi” arasındaki farkın daha da belirginleştiğini gösterdiğini kaydetti.
Uygur, “Tahran’ın maksimalist tavrı kendisi için hayati önemdeki ülkelerle ilişkilerini zedeleyebilir. Bu da hem ekonomik hem güvenlik açısından ciddi sonuçlar doğurabilir” diyerek İran’ın süreci daha yapıcı bir şekilde takip etmesinin önemini vurguladı.