Suriye’nin kuzeybatısında yer alan Lazkiye ve Tartus illerini kapsayan sahil bölgesinde 6 Mart 2025’te meydana gelen şiddet olaylarını araştırmak üzere kurulan Gerçekleri Araştırma Komitesi, hazırladığı raporu kamuoyuyla paylaştı. Komite, 4 gün süren saldırılarda çoğu sivil ve 90’ı kadın olmak üzere toplam 1426 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
Basın toplantısında konuşan Komite Sözcüsü Yaser el-Ferhan, araştırmaların dört ay sürdüğünü ve elde edilen bulguların kesin kanıtlara değil, güçlü şüpheye dayandığını söyledi. Soruşturmada BM kurumlarıyla da istişare edildiğini belirten Ferhan, olaylara karıştığından şüphelenilen 298 kişinin kimliklerinin tespit edilerek savcılığa sevk edildiğini, bunlardan 37’sinin ise tutuklandığını bildirdi.
“İntikam Dürtüsüyle Hareket Edildi”
Raporda, söz konusu ihlallerin yaygın olmakla birlikte organize bir nitelik taşımadığına işaret edilerek, faillerin ideolojik sebeplerden çok intikam güdüsüyle hareket ettikleri vurgulandı. Saldırılarda ordu ve güvenlik güçlerinden 238 kişinin de yaşamını yitirdiği bildirildi.
Olayların arkasında, devrik rejime bağlı unsurlardan oluşan ve “El-Fulul” adı verilen bir grubun olduğu tespit edildi. Mezhep temelli bir yapılanma kurma hedefi taşıdığı belirtilen bu grubun 265 üyesinin kimliği belirlendi. Hükümet çalışanlarının ailelerini de hedef alan bu eylemler sonrasında bölgeye binlerce silahlı kişinin akın ettiği, bu sayının yaklaşık 200 bini bulduğu belirtildi.
“Adalet Süreci Başlatılmalı”
Raporda, yetkili makamlara faillerin kimliklerinin tam olarak ortaya çıkarılması ve adil yargı süreçlerinin başlatılması çağrısında bulunuldu. Ayrıca, mağdurlar için yasal temelli tazminat mekanizmalarının kurulması ve güvenlik birimlerinin yeniden yapılandırılması önerildi.
Ulusal yasaların uluslararası insan hakları normlarına uyumlu hale getirilmesi gerektiği vurgulanan raporda, toplumsal diyalog, sosyal uyum ve barış odaklı programlara öncelik verilmesi gerektiği ifade edildi. Mezhepçilik, şiddet ve nefret söylemi içeren içeriklerle mücadelede eğitim, yasama ve medya denetiminin önemine dikkat çekildi.
“Silahlı Yapılarla Entegrasyon Yetersiz”
Komite Sözcüsü Ferhan, ülkedeki silahlı grupların Savunma Bakanlığı yapısına entegrasyon sürecinin yüzeysel kaldığını ve kalıcı bir çözüme ulaşmadığını belirtti. Komite Başkanı Hakim Cuma El-İnizi ise, elde edilen veriler ışığında faillerin kimliklerinin açıklığa kavuşturulması için daha fazla adım atılması gerektiğini söyledi.
6 Mart Sahil Olayları
6 Mart 2025’te Tartus ve Lazkiye illeri ile Ceble ve Banyas ilçelerinde yaşanan olaylar, devrik rejim yanlısı silahlı unsurların, İçişleri Bakanlığı’na bağlı güvenlik noktaları ve ordu karakollarına saldırmasıyla başlamıştı. Saldırılar sonucunda yüzlerce kişi hayatını kaybederken, bölgeye geniş çaplı askeri takviye sevk edilmişti. Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, olayların ardından Gerçekleri Araştırma Komitesi ve Toplumsal Barışı Koruma Yüksek Komitesi’nin kurulması talimatını vermişti.

