Nöbetçi Eczaneler
Servikal Patolojiler ve Kolposkopi Derneği Başkanı Prof. Dr. Mehmet Faruk Köse, 9’lu HPV (İnsan Papilloma Virüsü) aşısının hem kadınlarda hem erkeklerde ciddi koruma sağladığını açıkladı. Köse, aşının kansere yol açan 15 yüksek riskli HPV tipinin yüzde 90’ından sorumlu 7 tipe ve siğillere neden olan 2 tipe karşı tam koruma sunduğunu söyledi.
HPV ve kansere etkisi
Köse, HPV’nin kadınlarda en sık rahim ağzı kanserine, erkeklerde ise baş-boyun ve makat kanserlerine neden olduğunu belirtti. Ayrıca erkeklik organı kanserleri ve öncül lezyonlarının da HPV ile ilişkili olduğunu vurguladı. HPV’nin sadece cinsel yolla bulaştığını kaydeden Köse, “Havuzdan, denizden, hamamdan veya tuvaletten bulaşmaz. Vücuda girdikten sonra etkisi hemen görülmez, bazen 15 yıl sonra kansere yol açabilir” dedi.
HPV enfeksiyonlarının büyük bölümünün vücut tarafından temizlendiğini ifade eden Köse, “100 kadından sadece biri kanser gelişimi riski taşır, o da düzenli kontrol ve tedavi edilmezse. Ortalama 5-6 yıl içinde enfeksiyonların yüzde 85-95’i kendiliğinden kaybolur” diye konuştu.
Aşı neden önemli?
HPV’nin toplumda çok yaygın olduğunu, fakat çoğu kişinin farkına varmadığını belirten Köse, “HPV önlenebilir ve dünyadan silinebilir bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü’nün 2030 yılına kadar belirlediği 90-70-90 hedefleri başarılırsa, 2120’de rahim ağzı kanseri tarihe karışabilir” dedi.
Köse, hem erkeklerin hem kadınların aşılanması gerektiğini özellikle vurguladı:
“Kaynağın çoğunlukla erkekler olduğunu biliyoruz. Bu nedenle cinsiyet ayrımı olmadan aşılama yapılmalı.”
Aşı türleri ve etkileri
Dünya genelinde 2’li, 4’lü ve 9’lu aşıların bulunduğunu aktaran Köse, şunları söyledi:
2’li aşı: HPV tip 16 ve 18’e karşı koruma sağlar.
4’lü aşı: Kanser dışında siğillere karşı da koruma ekler.
9’lu aşı: Yüksek riskli tiplerin yüzde 90’ına ve siğillere karşı tam koruma sunar.
Aşıların tedavi edici değil, koruyucu olduğunun altını çizen Köse, “Aşılar kanseri iyileştirmez. Ama doğru zamanda uygulandığında kansere giden yolu keser” ifadelerini kullandı.
Yan etkiler ve güvenlik
Prof. Dr. Köse, aşı sonrası hafif kızarıklık, ateş veya baş dönmesi gibi geçici yan etkilerin olabileceğini belirterek, ciddi alerjisi olanlar dışında herkese uygulanabileceğini söyledi.
Türkiye’nin çocukluk çağı aşılamasında yüzde 98 gibi çok yüksek bir başarıya sahip olduğunu hatırlatan Köse, aşı karşıtlığının bilimsel hiçbir temeli olmadığını vurguladı.