Ekvador’un Amazon yağmur ormanlarının derinliklerinde, modern dünyaya direnen Waorani kabilesi, kültürlerini ve topraklarını korumak için onurlu bir mücadele yürütüyor. 145 kişilik Bameno topluluğu, doğayla kurdukları kadim ilişkiyi, teknolojik ve ekonomik tehditlere rağmen sürdürüyor.
Geleneklerini Korumaya Kararlı Bir Toplum
Bameno halkı, GPS sinyalinin bile alınamadığı bölgelerde, doğayla iç içe bir yaşam sürüyor. Modern yaşamla teması sınırlı olan kabile, mızrak, zehirli ok ve ritüellerle avlanıyor, kutsal kabul ettikleri dev kapok ağaçlarının gölgesinde yaşıyor.
İlk Temas 1958’de Kuruldu
Waoranilerle ilk ciddi temas 1958’de gerçekleşti. Modern yaşamın zorla dayatılması üzerine bazı alt topluluklar, ormanın derinliklerine çekildi. Günümüzde hâlâ iletişime kapalı üç ayrı Waorani grubu bulunuyor.
Bameno: Geleneksel Yaşamın Kalesi
Yasuni Milli Parkı sınırlarında, yalnızca kano ile ulaşılabilen Bameno köyü, Waorani kültürünün korunmasında kritik bir rol oynuyor. Lider Penti Baihua öncülüğünde STK’larla işbirliği yapan köyde; haritalandırma, güneş enerjisi, temiz su ve çevre eğitimi gibi projeler yürütülüyor.
“Ormanı Biz Korumazsak Kimse Koruyamaz”
Bameno lideri Baihua, “Burada sadece ağaçlar değil, bizim ruhlarımız, geçmişimiz ve çocuklarımızın geleceği var.” diyerek petrol şirketlerinin baskılarına karşı direnişin öncülüğünü yapıyor. Kabilesiyle birlikte sürdürülebilir turizm ve çevre bilinci ile kültürel değerlerini yaşatıyor.

Turizmden Elde Edilen Gelir Paylaşılıyor
Bameno’ya ilk turist 1987’de geldi. Turizmden kazanılan gelir, tüm ailelere eşit olarak dağıtılıyor. Geri kalan kısmı ise ortak masraflar ve acil ihtiyaçlar için bir fonda toplanıyor.
Geleneksel Tıbbın Yanında Aşı da Var
Kovid-19 sürecinde devletin talebi üzerine aşı olmayı kabul eden topluluk, temel sağlık hizmetlerine sınırlı erişim sağlayabiliyor. En yakın hastane yaklaşık 15 saat uzaklıkta bulunuyor.
Kültürel Değerler ve Ekosistem Tehlike Altında
Petrol faaliyetleri, yasadışı avcılık ve çevre kirliliği Waorani halkının yaşam alanlarını tehdit ediyor. Bameno’da yaşayanlar, sadece geçmişlerini değil, geleceklerini de savunmak adına doğayla olan bağlarını kararlılıkla sürdürüyor.

